Δισημίες

Συνειδητοποιώ καθώς ο χρόνος κυλά τις άπειρες δυνατότητες διασύνδεσης και επικοινωνίας με τις οποίες μας έχει προικίσει η τεχνολογία.
Κινητά τηλέφωνα , ηλεκτρονικοί υπολογιστές και tablet ,  μηνύματα μέσω viber , messenger και άλλων συναφών λογισμικών , εικονικές κοινότητες δικτύωσης , ιστολόγια (καλή ώρα σαν το δικό μου...) κι άλλα πολλά που δεν τα γνωρίζω καν...όλα προσφέρονται στην υπηρεσία της άμεσης και διαδραστικής επικοινωνίας.

Η ευκολία χειρισμού αυτών των συσκευών και λογισμικών είναι απίστευτη. Παιδιά που καλά καλά δεν έχουν ξεκινήσει το δημοτικό ξέρουν να "ποστάρουν" , να κάνουν  "like" και φυσικά να βγάζουν ατελείωτες "selfies"....
Ελκυστικό και γοητευτικό συνάμα είναι πως συνδέεσαι κοινωνικά ή επανασυνδέεσαι με παλιούς γνωστούς και φίλους μέσω τέτοιων διαδικασιών.

Σχεδόν παντού, στον δρόμο , στα λεωφορεία , στους χώρους εργασίας , στις καφετέριες οι άνθρωποι δεν μιλούν..."ποστάρουν".

Είναι πολύ δύσκολο , ομολογουμένως ,  να αντισταθεί κανείς στη σαγήνη των νέων μέσων...πόσο μάλλον που αυτή παίζει έντεχνα με τη μοναξιά , τη βαθιά υπαρξιακή μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου και με τον ναρκισσισμό του.

Ο Νάρκισσος , ένας όμορφος νέος , ερωτεύτηκε το είδωλό του , αυτό που καθρεφτιζόταν στα νερά μιας πηγής , και τελικά , έπεσε μέσα σε αυτήν και πνίγηκε...

Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν μάστορες στην δισημία...σε όσα δηλαδή διαβάζονται και ερμηνεύονται διπλά και αντιφατικά πολλές φορές...η δισημία εκφράζει λεκτικά την τραγική ειρωνεία.
Προστάτες της τεχνολογίας ή καλύτερα των τεχνών ήταν δυο θεοί...η Αθηνά και ο Ήφαιστος.
Η μια φωτεινή και σοφή , ο άλλος κουτσός και αποκρουστικός...

Τα συμπεράσματα δικά σας.

Φθινοπωρινά Χριστούγεννα

Φέτος , ίσως περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά , τα Χριστούγεννα βιάστηκαν να χτυπήσουν την

πόρτα μας....
Από τα μέσα Νοεμβρίου ξεκίνησαν οι στολισμοί , δημόσιοι και ιδιωτικοί , οι αγορές διακοσμητικών παιχνιδιών και η καταναλωτική μανία των εορτών.
Η συχνότερη δικαιολογία σε όσους  ρώτησα για την σπουδή του πράγματος ήταν ...
"για τα παιδιά....μου το ζητούσαν..."

Επειδή όμως τυχαίνει να είμαι άπιστος Θωμάς....
λέω πως όλα αυτά λίγη σχέση έχουν με τα πιτσιρίκια...πολύ λιγότερη δε με την πίστη και το θρησκευτικό μας αίσθημα.
Κι επειδή και εγώ ολίσθησα στο αμάρτημα του φθινοπωρινού στολισμού , ενώ δεν έχω πιτσιρίκια να με πολιορκούν , κατέληξα στα εξής συμπεράσματα:

Πρώτον , ότι όλοι λίγο πολύ είμαστε  θύματα του καταναλωτισμού και της ελεύθερης αγοράς , που θα πουλούσε και τη μάνα της ....αν η τιμή ήταν συμφέρουσα!!!
Σκεφτείτε , ότι ενώ παλαιότερα η εορταστική σαιζόν ξεκινούσε από τις 10 Δεκεμβρίου και μετά , τώρα ήρθε ένα μήνα πίσω!!!!

Δεύτερον και σημαντικότερο , είμαστε όλοι θύματα της νοσταλγίας εκείνης της θαλπωρής που δοκιμάζαμε ως παιδιά , όταν βλέπαμε το δέντρο στολισμένο , τα Αγιοβασιλάκια να τραγουδούν και τα δώρα να μας περιμένουν δίπλα στη φάτνη...σε μια εποχή σκληρή , ποιος δε θα θελε να πασπαλίσει την πίκρα του με λίγη εορταστική χρυσόσκονη;

Κάπως έτσι λοιπόν, ο άπιστος Θωμάς υπέκυψε σήμερα το πρωί και στόλισε. Άνοιξε κούτες , βρήκε παιχνίδια και φωτάκια....άπειρα μικροπράγματα γεμάτα αναμνήσεις και στόλισε για το καλό το σπιτικό του. 

Δυστυχώς , όσο κι αν έψαξε , μέχρι τον πάτο των κουτιών, δεν βρήκε την παιδική του αθωότητα , την μαγεία και το θάμβος μιας άλλης , πιο στερημένης , αλλά και πιο ανθρώπινης εποχής , την κρυφή προσμονή των μικρών θαυμάτων των Χριστουγέννων , που αλίμονο , έγιναν trendy και must...

                                                                                          

Νυχτερίδες κι αράχνες....

Οι αράχνες και τα έντομα εν γένει είναι μάλλον αντιπαθή στον πολύ κόσμο , είτε λόγω της μορφής τους ,  είτε και του δηλητηρίου που κάποιες φορές φέρουν ως όπλο και μέσο επιβίωσης.
Χαρακτηριστική ως προς αυτό το τελευταίο είναι η περίφημη αράχνη - ταραντούλα που με το δηλητήριό της ακινητοποιεί τα θύματά της , που έχουν ήδη πιαστεί στον ιστό της και στη συνέχεια τα καταβροχθίζει με την ησυχία της....

Συμπαθιέται αυτή η κυρία;
Με τίποτε!!!!

Λένε πως η αράχνη ήταν μια όμορφη κοπέλα που ύφαινε εξαιρετικά λεπτά υφαντά και κάποτε μέσα στην αποκοτιά της προκάλεσε την ίδια την Αθηνά σε αγώνα , για να αναδειχθεί η καλύτερη υφάντρα. Το έργο της ήταν πολύ καλύτερο από αυτό της Αθηνάς , αλλά άκρως υβριστικό , καθώς επάνω του απεικόνισε τους έρωτες των θεών με τους θνητούς και τις θνητές....η Αθηνά εξοργίστηκε , το έσκισε και την ίδια την μεταμόρφωσε στο έντομο που όλοι ξέρουμε και που από τότε υφαίνει αδιάκοπα τους ιστούς του...περίτεχνους , λεπτούς αλλά και θανατηφόρους.

Η αλήθεια είναι πως οι αράχνες είναι σκοτεινοί τύποι. Τους αρέσουν οι κλειστοί  χώροι , με λίγη σκόνη και πολύ μυστήριο...γι' αυτό θα τις βρούμε να πρωταγωνιστούν σε έργα καλλιτεχνικά ή λογοτεχνικά αντιστοίχου ύφους και περιεχομένου. Η ετυμολογία του ονόματός τους σχετίζεται με την ιδιότητά τους να υφαίνουν αδιάκοπα ένα δίχτυ (αρχ.  άρκυς - υος)

Οι αράχνες συνδέονται με κάθε τι παλιό και εγκατελελειμμένο , είτε πρόκειται για κτήριο , είτε για ιδέα. Λέμε π.χ

•  Το σπίτι έπιασε αράχνες τόσο καιρό κλειστό...
• Αυτός κι οι αραχνιασμένες ιδέες του...στον μεσαίωνα ζούμε;

Μια ακόμη έκφραση που συνδέεται με το συμπαθές έντομο είναι η ακόλουθη:

• Τον τελευταίο καιρό τα βλέπει όλα μαύρα κι άραχνα/άραχλα.

Οι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν πως οι δυο λέξεις "άραχνα/άραχλα" δηλώνουν το ίδιο πράγμα, δηλ. τις δυσάρεστες καταστάσεις και πως ο ένας προκύπτει από τον άλλο με μετατροπή του "ν" σε "λ".

Θέμα γούστου η επιλογή...

Λεβιάθαν

Το πολύπαθο υπουργείο παιδείας , που καλά - καλά δεν ξέρει ούτε το ίδιο , ούτε αυτοί που το διοικούν πως ονομάζεται , είδε έναν ακόμη υπουργό του να το αποχαιρετά...

Πράγματι , η συγκεκριμένη υπουργική θέση έχει καταντήσει ηλεκτρική καρέκλα για όποιον επίδοξο βουλευτή ή πολιτευτή αξιωθεί να την υπηρετήσει. Από την συγκεκριμένη θέση έχουν περάσει ουκ ολίγοι αξιόλογοι και μη , με τίτλους ή και άνευ τίτλων που είχαν ωστόσο όλοι ένα κοινό στοιχείο.
Ευαγγελίζονταν την αλλαγή , την ανανέωση , την συνολική ή μερική αναδόμηση του εκπαιδευτικού μας συστήματος...όλοι με αποφασιστικότητα και τσαμπουκά και όλοι στον ίδιο παρονομαστή....έφευγαν στο τέλος με τα αυτιά χαμηλωμένα....και το εκπαιδευτικό σύστημα ή μάλλον κατεστημένο να μένει πάντα εκεί, ίδιο κι απαράλλαχτο , μονολιθικό , χωρίς φαντασία και δημιουργικότητα , χωρίς πραγματική ανθρωπιστική διάσταση....σε έναν τόπο που - αλίμονο - γέννησε τον Ανθρωπισμό.

Για τον συγκεκριμένο υπουργό και τους συμβούλους του , γιατί , κακά τα ψέμματα , οι σύμβουλοι μελετούν και προτείνουν , οι υπουργοί απλά "πουλάνε" το νέο προϊόν...για τον Κο Φίλη λοιπόν , το σγουρολόγιο έχει άποψη , όπως όλοι άλλωστε , που σήμερα την καταθέτει...ως φινάλε σε μια απογοητευτική παράσταση...

Χρεώνεται στον Κο Φίλη και τους συν αυτώ η προσπάθεια ισοπέδωσης των πάντων στο γυμνάσιο , η ομοιομορφία του μετρίου , για να μην πω , του κάτω του μετρίου , η ιδεολογική του αγκύλωση στο θέμα των θρησκευτικών , ίδια κι απαράλλαχτη με την αντίστοιχη αγκύλωση των ιεραρχών με τους οποίους υποτίθεται ότι έκανε διάλογο...., , η μείωση της ύλης με πασαλείμματα σε περιόδους , όπως οι Περσικοί πόλεμοι και η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου (δείτε τις οδηγίες για το μάθημα της Ιστορίας στην Α' λυκείου) και η απίστευτη αλαζονεία του ότι αυτός μόνο έχει δίκιο , αυτός μόνο βλέπει καθαρά και αντικειμενικά και άρα , είτε μας αρέσει , είτε όχι θα πρέπει να δεχτούμε ως θέσφατα τις αποφάσεις του.

Αλίμονο....δεν είναι ούτε ο πρώτος , ούτε ο τελευταίος που η εξουσία έδειξε ποιος ήταν πραγματικά. Αρχήν άνδρα δείκνυσι που λέει κι ο Σοφοκλής....αλλά δε βαριέσαι...αρχαίος είναι αυτός , ποιος τον καταλαβαίνει;

Σε μια κοινωνία που αλλάζει δραματικά τα τελευταία χρόνια , μια κοινωνία που μαστίζεται από πολιτικά και οικονομικά προβλήματα , που στη βάση τους είναι προβλήματα παιδείας , το τελευταίο που μας χρειάζεται είναι άνθρωποι σαν τον Κο Φίλη και την παρέα του.

Ας ανοίξουμε επιτέλους έναν ουσιαστικό διάλογο για την εκπαίδευση.
Κύριοι των γραφείων και των πανεπιστημίων , συνδικαλιστές και σύμβουλοι , για περάστε από τις τάξεις μας , να μας δείτε επί το έργον....
Να δείτε στην πράξη την εφαρμογή των κατά καιρούς φαεινών ιδεών σας , να μας ρωτήσετε και να σας απαντήσουμε , εμείς οι μαχόμενοι εκπαιδευτικοί , τι και πως λειτουργεί , τι θα μπορούσε να αλλάξει , τι σας προτείνουμε τελικά...

Υπηρετώ δέκα χρόνια στην μέση εκπαίδευση και άλλα οκτώ σε φροντιστήρια , πριν διοριστώ. Κανείς ποτέ δεν με ρώτησε την γνώμη μου. Το μόνο που ξέρουν όλοι καλά είναι να με κρίνουν , να με βρίσκουν πάντα ελλιπή , κατά τα μέτρα τους , να θέλουν να με αξιολογήσουν....γιατί δεν κάθονται , αλήθεια , να τους αξιολογήσω κι εγώ μια φορά;  να με απειλούν έμμεσα και να με θεωρούν εκ των προτέρων και άνευ συζητήσεως ρέμπελη , δημόσια υπάλληλο ...

Καλό σας κατευόδιο Κε Φίλη και καλή συνέχεια στα έργα και τις ημέρες σας.
Σας κατάπιε και σας ο Λεβιάθαν του εκπαιδευτικού μας κατεστημένου....

Μουσίτσα... μούσα.... μουσείο!!!

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι μούσες ήταν θεότητες που προστάτευαν τις τέχνες , τις επιστήμες και τα γράμματα. Ήταν κόρες του Δία και της Μνημοσύνης και κατοικούσαν στον Ελικώνα ένα από τα ομορφότερα βουνά της Ελλάδας. Η παράδοση τις θέλει εννέα:
Καλλιόπη ,  Κλειώ ,  Ουρανία  ,  Μελπομένη, Τερψιχόρη , Ευτέρπη , Ερατώ , Θάλεια , Πολύμνια.

 
Οι σεβάσμιες αυτές πνευματικές δυνάμεις , συντρόφισσες του Απόλλωνα , του θεού του φωτός , προστάτευαν κάθε καλό έργο και ιδιαίτερα τους ποιητές.

Κάθε ποιητής που σέβεται τον εαυτό του πρέπει να έχει και την μούσα του...αυτή είναι που θα τον συντροφεύει τις δύσκολες ώρες του πνευματικού του μόχθου και θα του δίνει έμπνευση και καθοδήγηση.

Ο Όμηρος ήδη , στα προοίμια της Ιλιάδας και της Οδύσσειας , καλεί την μούσα (την Καλλιόπη, προστάτιδα της επικής ποίησης) να τον εμπνεύσει , για να αφηγηθεί τα πάθη των Ελλήνων ποιητικά.
Αλλά και ο πολύ νεώτερος του Διονύσιος Σολωμός στους "Ελεύθερους Πολιορκημένους" την μούσα και πάλι καλεί να τον συνδράμει στο δύσκολο έργο του.

Η λέξη μούσα προέρχεται είτε από το ρήμα "μανθάνω" , πράγμα που τη συνδέει με το πνεύμα και την γνώση , είτε με τη λέξη mons που στα λατινικά σημαίνει το βουνό - και μην ξεχνάτε , οι Μούσες κατοικούσαν στον Ελικώνα...

Οι μούσες δεν είναι μουσίτσες....και δεν επιτρέπεται να πέσουν στο επίπεδο μιας μουσίτσας κι αυτό διότι οι τελευταίες είναι μικρά έντομα που ζουν σε βαρέλια με μούστο ή σε σάπια κρέατα και σκουπίδια. Οι μουσίτσες λοιπόν δεν είναι νεαρές μούσες αλλά μικρές μύγες που ζουν ως παράσιτα και μάλλον δεν διαθέτουν πνευματικά και καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα.

Η γνώση και το πνεύμα στις μέρες μας έχουν μετοικήσει από τον Ελικώνα και έχουν κατέβει στα μουσεία. Τα μουσεία είναι χώροι αφιερωμένοι στις μούσες και γι' αυτό είναι χώροι μάθησης και ψυχαγωγίας - με την αρχαία έννοια του όρου.
Μουσείο λέμε κοροϊδευτικά και κάποιον προχωρημένο σε ηλικία άνθρωπο που δυσκολεύεται να ακολουθήσει τις εξελίξεις γύρω του.

Το σγουρολόγιο διαθέτει κι αυτό τη δική του μούσα από την οποία εμπνέεται και στην οποία αφιερώνει και το παρόν κείμενο.

Παραξενιές

Ο παράξενος έχει κάποια σχέση με τον ξένο , δηλαδή τον ανοίκειο , τον αταίριαστο με τα πράγματα και τους ανθρώπους , αυτόν που τελικά δημιουργεί ερωτηματικά και απορίες με την συμπεριφορά του , η οποία ξεφεύγει από την στερεότυπη νόρμα.

Ως τέτοιος , ο παρα - ξενος άνθρωπος δεν είναι κανονικός, ούτε συνηθισμένος. Είναι αυτό που λένε οι λατίνοι sui generis , θέλοντας να δηλώσουν το πρόσωπο που αποτελεί από μόνο του μία κατηγορία...και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ενταχθεί στα ήδη υπάρχοντα σχήματα και καλούπια.

Οι παράξενοι άνθρωποι προκαλούν αμφιθυμία στους υπόλοιπους  "φυσιολογικούς" και συνηθισμένους ανθρώπους. Άλλοτε τους θαυμάζουν , καθώς το παράξενο ενίοτε είναι και μυστηριώδες και άλλοτε τους ψέγουν για τις ιδιορρυθμίες τους. Κάποιοι απλά τους αποδέχονται με συγκατάβαση , χωρίς , ωστόσο , να τους κατανοούν.

Η παραξενιά έχει μια γοητεία αλλά κρύβει και μοναξιά.
Συνήθως , λέμε ότι κάποιος παραξενεύει με το πέρασμα των χρόνων , όταν λίγο πολύ έχει παγιώσει τρόπους και σχήματα και αρνείται να διαπραγματευθεί οτιδήποτε ξεφεύγει από την δική του λογική.

Ο παράξενος γίνεται και ιδιότροπος ή αν το θέλετε πιο κομψά ιδιόρρυθμος.

Χαρακτηριστικό είναι ότι κάποιες από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας ιστορίας είχαν τις παραξενιές τους...τα ιδιαίτερα δηλαδή χούγια τους.

Η παραξενιά , δηλαδή η ιδιαιτερότητα στην μορφή , την συμπεριφορά ή τον λόγο ,  είναι αυτή που κάνει τους υπόλοιπους να  συνειδητοποιήσουν και να στερεώσουν μέσα τους την αντίληψη για το ομαλό , το γνώριμο , το οικείο , αντιδιαστέλλοντάς το προς αυτήν.

Ένας κόσμος χωρίς παραξενιές , ωστόσο , απόλυτα ομοιόμορφος και βαρετά στερεότυπος , ίσως να μην έχει τελικά και τόσο ενδιαφέρον....

Συνάδελφοι

Η λέξη συνάδελφος είναι μια λέξη ελληνική.
Προέρχεται από την πρόθεση συν και το ουσιαστικό αδελφός και σημαίνει αυτόν με τον οποίο μοιραζόμαστε την ίδια δουλειά , τον συνεργάτη και συνοδοιπόρο μας στην κοινή , εργασιακή πορεία.
Μου έκανε πάντα εντύπωση η λέξη αυτή , διότι κρύβει μέσα της ένα δυνατό , συγκινησιακό φορτίο.

Στις υπόλοιπες γλώσσες η λέξη δεν έχει την ίδια βαρύτητα.
Συνάδελφος στα ελληνικά σημαίνει αυτόν που είναι στην ίδια θέση με τον αδελφό μας και αδελφός φυσικά είναι αυτός που προέρχεται από την ίδια με μας μήτρα - δελφύς στα αρχαία ελληνικά είναι η μήτρα.

Επομένως , αυτό που μας ενώνει με τους συναδέλφους μας είναι κάτι πολύ δυνατό , ισάξιο σχεδόν με τους δεσμούς αίματος που μοιραζόμαστε με τα αδέλφια μας.
Είναι όμως έτσι; Ή μήπως τελικά πρόκειται για μια ακόμη πολύπαθη λέξη που από την πολυχρησία κατήντησε ανούσια και φτηνή , όπως τόσες και τόσες άλλες;

Κι αυτή η περίφημη συναδελφικότητα , σε τι τελικά συνίσταται;
Αλληλεγγύη , ειλικρίνεια και μοίρασμα ή λούφα και παραλλαγή;

Και σε αυτό , δόξα τω θεώ , έβαλαν το χέρι τους όλοι οι πολιτικάντηδες και συνδικαλιστές , που το μόνο που γνωρίζουν καλά είναι να εκμαυλίζουν συνειδήσεις και να χαϊδεύουν αυτιά.
Κρίμα , στ' αλήθεια , γιατί τα εργασιακά δικαιώματα , κερδήθηκαν από άλλες γενιές με πόνο και αίμα και σήμερα ξεφτιλίζονται και καταπατούνται.

Απέμεινε η λέξη ως μακρινός απόηχος μιας άλλης εποχής και μιας άλλης σχέσης...εκείνης του μοιράσματος ενός κοινού οράματος , των κοινών εμπειριών - καλών ή κακών -  που χαλύβδωναν τις σχέσεις , του αλληλοσεβασμού και της αγάπης.

                         Το κείμενο αφιερώνεται στους πάντα αγαπημένους συναδέλφους μου , 
                         τους νυν, τους πρώην , τους επόμενους.......