Άνθρωποι και σκουπίδια

Για όσους από εμάς έχουμε το θλιβερό προνόμιο να επισκεπτόμαστε κατά καιρούς το κοιμητήριο της περιοχής μας , για να απαλύνουμε κάπως τον πόνο της απουσίας ενός αγαπημένου μας προσώπου ή για να τιμήσουμε την μνήμη του , η εικόνα είναι απογοητευτική.

Και η απογοήτευση αυτή έχει να κάνει με την εγκατάλειψη τέτοιων χώρων ,την έλλειψη ουσιαστικής καθαριότητας και  σεβασμού προς τους νεκρούς και τους συγγενείς τους.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένη , θα μιλήσω για τα κοιμητήρια των περιοχών Καλλιθέας - Νέας Σμύρνης και Παλαιού Φαλήρου που βρίσκονται σε όμορα οικόπεδα κάπου στην Άνω Νέα Σμύρνη.
Αυτό που με λύπη μου παρατήρησα τον τελευταίο χρόνο τουλάχιστον είναι ότι στους χώρους αυτούς προσπαθούν οι υπεύθυνοι των δήμων να χωρέσουν δυο καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη...

Από τη μια είναι χώροι ταφής και από την άλλη χώροι στάθμευσης των οχημάτων καθαριότητος των δήμων αλλά και χώροι απόθεσης απορριμάτων μέσα σε πολύ μεγάλα , μεταλλικά container.
Η όψη σε όλο το δρόμο μπροστά από το νεκροταφείο Καλλιθέας είναι θλιβερή...τουλάχιστον....
η μυρωδιά αποπνικτική και η θλίψη απέραντη...

Πώς πρέπει να αισθάνεται κάποιος που επισκέπτεται ένα τέτοιο χώρο , φορτισμένος ήδη από δικές του σκέψεις και συναισθήματα; Πώς πρέπει να νιώθει , όταν βλέπει , πως η θέση που επιφύλασσε η κοινωνία μας σε όλους εκείνους που δεν υπάρχουν πια , είναι αυτή μιας χωματερής;

Ποια είναι η άποψη των δημόσιων αρχόντων που εδώ και καιρό ζητάνε την ψήφο μας επιδεικνύοντας προφανώς έργα βιτρίνας και όχι έργα ουσίας;

Ποια είναι η θέση της Εκκλησίας που ενώ απειλεί και ωρύεται για όσους τυχόν τολμήσουν να προτιμήσουν την καύση αντί της ταφής , δεν έχει να πει μια κουβέντα για αυτό το όνειδος , που είμαι βέβαιη πως επαναλαμβάνεται και σε άλλες περιοχές του λεκανοπεδίου και όχι μόνο;

Αιδώς Αργείοι....

Δήμητρα θεά!!!!

Μια από τις πιο σεβάσμιες και σεμνές θεές του δωδεκαθέου είναι η θεά Δήμητρα. Η Δήμητρα, όπως και το όνομά της φανερώνει , είναι η μητέρα - Γη , (Γη - μήτηρ). Είναι η θεά που έμαθε στους ανθρώπους την καλλιέργεια των δημητριακών. Είναι αυτή που συνετέλεσε δηλαδή στην μεγαλύτερη , κατά τη γνώμη μου , επανάσταση του ανθρώπινου πολιτισμού , την γεωργική. Κι αυτό γιατί ο άνθρωπος με τη γεωργική επανάσταση ημερεύει και δημιουργεί σταθερές εγκαταστάσεις - πόλεις - άρα δημιουργεί πολιτισμό. Για όλους αυτούς τους λόγους η Δήμητρα είναι μια σπουδαία θεά.

Η δική μου Δήμητρα - θεά δεν ασχολείται , όπως η προκάτοχός της με τα δημητριακά , παρά μόνο , όταν πρόκειται να τα φάει...
Είναι όμως ξανθιά...κι αυτό δημιουργεί μια συνάφεια με την αρχαία προκάτοχό της.
Έχει επίσης τσαμπουκά και δύναμη , έχει ανεξάντλητη ενέργεια και αντοχές και γελάει με την ψυχή της...γελάει θεϊκά!!

Μπήκε στη ζωή μου απλά και συμβατικά , όπως όλοι οι άνθρωποι που κάποια στιγμή συναντάμε στο δρόμο μας. Και πέρασαν πολλά χρόνια , για να γίνουμε αυτό που είμαστε σήμερα...φίλες. Διότι ως γνήσια απόγονος θεών η Δήμητρα δοκιμάζει τους ανθρώπους πριν τους χαρίσει την καρδιά της. Αξίζει , ωστόσο , σας βεβαιώ η αναμονή...

Η Δήμητρα είναι ένας άνθρωπος που διψάει για ζωή και νέες εμπειρίες. Δεν παραπονιέται ποτέ και δεν αφήνει τον εαυτό της να κατσουφιάσει...ακόμη κι όταν πληγώνεται , βρίσκει τη δύναμη να σηκωθεί ξανά και να προχωρήσει. Είναι ακομπλεξάριστη και αντέχει όλα μου τα πειράγματα...
Είναι πληθωρική σε όλες της τις αντιδράσεις...
Είναι αισιόδοξη και φωτεινή...

Εύχομαι η φιλία μας να μετρήσει πολλά ακόμη χιλιόμετρα.
Χρόνια πολλά και ταξιδιάρικα Δήμητρα - θεά.....

Σγουρή Λαμπρή...

Το Πάσχα ως λέξη προέρχεται από την εβραϊκή pesah που δηλώνει το πέρασμα και υπενθυμίζει τη διάβαση των Εβραίων από την Αίγυπτο στην γη της επαγγελίας. Ελληνικότερη και σαφώς πιο εορταστική είναι η λέξη Λαμπρή , ενδεχομένως λόγω της λαμπρότητας του φωτός των λαμπάδων μας ή της φωτεινής νίκης του Χριστού πάνω στον θάνατο.

Σε κάθε περίπτωση θα έλεγα πως σε μας τους Έλληνες η συγκεκριμένη γιορτή βιώνεται πολύ πιο έντονα από ό,τι τα καταναλωτικά Χριστούγεννα. Θεωρώ πως αυτό οφείλεται σε μια παμπάλαια σύνδεσή μας με τον τόπο μας και τις παραδόσεις μας που φτάνουν μέχρι τις μινωικές και μυκηναϊκές λατρείες της Μητέρας - θεάς , της Φύσης , που την Άνοιξη αναγεννιέται - ανασταίνεται  και γεμίζει φως και νέα ζωή τη γη μας...

Μου φαίνεται , όμως , πως σας πήρα από τα μούτρα με τα φιλοσοφικά μου , ενώ άλλο είχα στο νου , να σας μιλήσω δι 'ολίγων για τις παιδικές μου Λαμπρές. Για μένα δικαιολογούσαν πλήρως τον τίτλο τους για πολλούς λόγους. Πρώτα από όλα είχα διακοπές...δεύτερον περίμενα τα δώρα μου και τη λαμπάδα μου...τρίτον θα έτρωγα λιχουδιές.

Το πρόβλημα για μένα ήταν η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας και η αναγκαστική παρακολούθηση της εκκλησίας...
Ενώ πλέον επιδιώκω την Μεγάλη Πέμπτη να ακούσω τα δώδεκα ευαγγέλια , ως παιδί βαριόμουνα αφάνταστα την εκκλησία , δεν καταλάβαινα τίποτε και με ζάλιζε το λιβάνι!
Η μάνα μου είχε απηυδήσει με την περίπτωσή μου και με παρέδιδε στις Μεγάλες Δυνάμεις , δηλαδή στην γιαγιά μου από την Μεγάλη Τετάρτη το βράδυ για κατήχηση και νηστεία.

Με την γιαγιά και τον παππού πέρναγα καλά και δεν μαλώναμε ποτέ. Η γιαγιά άρχιζε την διδασκαλία: Αύριο που θα μεταλάβεις , θα μπει μέσα σου ο Χριστούλης...δεν πρέπει να βρίζεις , να χτυπήσεις και να ματώσεις ή να φτύσεις...τότε θα φύγει. Πειθόμουν εύκολα....
Επέστρεφα την Μεγάλη Πέμπτη το μεσημέρι στη μαμά σε ήρεμη κατάσταση , αλλά μέχρι το βράδυ , λες και με δοκίμαζε ο σατανάς , είχα φτύσει , είχα βρίσει και είχα ματώσει....
Κλάμματα και τύψεις μετά για τον Χριστούλη που με εγκατέλειψε!!!

Την Μεγάλη Παρασκευή ήταν τα μεγάλα ζόρια...δεν έπρεπε να φάω σχεδόν τίποτε. Έλα όμως , που πάλι ο σατανάς ερχόταν στο δρόμο μου...πότε με καλούσαν σε γειτονικά σπίτια να παίξω με παιδάκια κι εκεί με κέρναγαν παγωτό....πότε τσίμπαγα κάνα σαντουιτσάκι αρτύσιμο....νέα κρίση από τη μάνα μου...

Το μεγάλο Σάββατο το βράδυ ερχόταν η λύτρωση....
Και την Κυριακή πια, ποιος με έπιανε...αυγά , τσουρέκια , κουλουράκια , σοκολατένιοι λαγοί...αυτή μάλιστα...ήταν Λαμπρή με  τα όλα της.

Νοσταλγώ πάντα αυτά τα χρόνια και περισσότερο αυτούς με τους οποίους τα μοιράστηκα και τώρα πια δεν υπάρχουν στη ζωή μου. Και πιστεύω πως οι παιδικές Πασχαλιές έχουν το πιο όμορφο και δυνατό άρωμα , ένα άρωμα που δεν χάνεται ποτέ.

                                                                                                       Καλή Ανάσταση σε όλους μας


Υ.Γ: Το κείμενο είναι αφιερωμένο στην ομάδα sgouro and friends που έχει αναλάβει την τόνωση και στήριξη μου....με εξαιρετική επιτυχία!!

Στο βουνό των Κενταύρων

Το Πήλιο είναι ένα βουνό για όλες τις εποχές και για όλα τα γούστα. Χρωστάει το όνομά του στον περίφημο βασιλιά της Ιωλκού , τον Πηλέα , που ερωτεύτηκε μια θεά , την Θέτιδα , και έκανε μαζί της ένα σπουδαίο γιο , τον Αχιλλέα. Βρίσκεται πάνω από την πόλη του Βόλου και είναι γεμάτο από πανέμορφα , γραφικά χωριουδάκια , σκαλωμένα στις καταπράσινες πλαγιές του. Το ύψος του είναι γύρω στα 1600 μ. αλλά δεν είναι ένα βουνό δύσκολο ή κλειστό. Αντίθετα , η θέα προς τη θάλασσα δημιουργεί μια αίσθηση ανοίγματος και ελευθερίας.





Γεμάτο από κάθε λογής οπωροφόρα δέντρα , οξιές και πλατάνια , με γάργαρα νερά , πηγές και μονοπάτια είναι ένα επίγειος παράδεισος για τους κατοίκους και τους επισκέπτες του.

Στην αρχαιότητα αυτή η ομορφιά ήταν αποκλειστικό προνόμιο των Κενταύρων και των ηρώων. Στο Πήλιο βρισκόταν το σχολείο του Κενταύρου Χείρωνα , ο οποίος υπήρξε δάσκαλος όλων των σπουδαίων ηρώων της αρχαιότητας , του Ηρακλή , του Αχιλλέα , του Ιάσονα...

Ένας καλός και σοφός αλογάνθρωπος , σε αντίθεση με τους υπόλοιπους κενταύρους που ήταν ρέμπελοι και ερωτιάρηδες...για αυτό και όλο σε φασαρίες έμπλεκαν και στις περίφημες κενταυρομαχίες που στολίζουν σχεδόν όλους τους αρχαίους ναούς της Ελλάδας.

Από τον μεσαίωνα άρχισε να κατοικείται οργανωμένα καθώς οι Τούρκοι έδιωχναν τους Έλληνες από τα πεδινά και τους ωθούσαν προς τα ορεινά. Φυσικά αυτό οδήγησε στην ευημερία των χωριών που εκμεταλλεύτηκαν τον πλούτο του βουνού και το εμπόριο και υπήρξαν χώροι ανάπτυξης , πολιτισμού και παιδείας.

Ζαγορά , Μηλιές , Μακρυνίτσα , Πορταριά και πόσα άλλα μικρά και μεγάλα χωριά με σχολεία και σπουδαίους δασκάλους που μόρφωσαν και προετοίμασαν τους Έλληνες για τον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821.

Μια ιδιαίτερη όμορφη περιοχή του Πηλίου είναι και τα Χάνια , που όπως μαρτυρεί το όνομά τους υπήρξαν πέρασμα για τους ταξιδιώτες και τους εμπόρους , που πεζοί ή με τα μουλάρια τους έκαναν τη διαδρομή από και προς το Βόλο , το μεγάλο λιμάνι του Παγασητικού κόλπου.

Από το Πήλιο όμως στα νεότερα χρόνια πέρασε κι ένας άλλος σπουδαίος άνθρωπος , ένας ταπεινός και άσημος λαϊκός ζωγράφος , που ζωγράφισε πλήθος μαγαζιών και αρχοντικών για ένα πιάτο φαΐ...ο Θεόφιλος. Αν βρεθείτε ποτέ στα μέρη αυτά , αναζητήστε τα έργα του στο μουσείο Θεόφιλου , στην Ανακασιά ή σε άλλα χωριά , όπου έχει αφήσει το μαγικό του σημάδι.

Στην εποχή μας το Πήλιο αποτελεί ζηλευτό , τουριστικό προορισμό όλους τους μήνες του χρόνου. Εύχομαι τόσο οι ξένοι , όσο και οι μόνιμοι κάτοικοι να αντιληφθούν τη σημασία που έχει η διατήρηση αυτού του τόπου στην παραδοσιακή του μορφή , τόσο ως προς την αρχιτεκτονική , όσο και ως προς το ήθος. Γιατί , αν υπάρχει κάτι που μας διδάσκει το Πήλιο , είναι πως η ομορφιά βρίσκεται στα μικρά και απλά πράγματα και στη μετρημένη διαχείριση του τόπου και των δώρων του , που τόσο απλόχερα ακόμη μοιράζει σε κάθε καλόπιστο επισκέπτη.

Πιπέρι στο στόμα...

Η βωμολοχία είναι μια παράξενη λέξη με αρχαίες καταβολές και αρνητικό περιεχόμενο. Πιο συγκεκριμένα τα λεξικά μας πληροφορούν ότι ο βωμολόχος ήταν κάποιος που ενέδρευε (= λόχος) στους βωμούς , για να κλέψει το κρέας της θυσίας. Επειδή ήταν απίστευτα ασεβές ακόμη και να μιλάει κανείς γι' αυτό , η βωμολοχία κατέληξε στις μέρες μας να σημαίνει βρισιά.


Κι ο υβριστής όμως , αυτός δηλαδή που υβρίζει - βρίζει , έχει αρχαία καταγωγή , καθώς αρχικά δήλωνε αυτόν που ξεπερνούσε τα ανθρώπινα μέτρα και διέπραττε ύβρι (=υπέρ) και φυσικά οι θεοί τον τιμωρούσαν. Στις μέρες μας δεν νομίζω ότι πολυασχολούνται οι θεοί με όσους βρίζουν ή κατά το κοινώς λεγόμενον κατεβάζουν και κάνα καντήλι...και μη με ρωτήσετε τι δουλειά έχουν τα καντήλια με τις βρισιές...άβυσσος η ψυχή της γλώσσας!

Σκέφτομαι βέβαια πως το να τα σούρνεις καμιά φορά στον άλλο δεν είναι και απαραίτητα κακό. Ίσως μάλιστα να είναι και απελευθερωτικό και ψυχαγωγό και υπονοώ εδώ την αρχική σημασία της λέξης ψυχαγωγία. Διότι και σε αυτήν την περίπτωση πάλι τους αρχαίους μας προγόνους θα συναντήσουμε που , όπως φαίνεται , το είχαν συνήθειο να ρίχνουν κάνα μπινελίκι που και που και μάλιστα με την έγκριση του ιερατείου...

Λέγεται ότι στο τέλος των Ελευσίνιων μυστηρίων , όταν επέστρεφαν οι μύστες από την Ελευσίνα , είχαν το ελεύθερο , πάνω από ένα γεφυράκι που υπήρχε στο δρόμο τους , να τα σούρνουν κανονικά σε όποιον ήθελαν , να τον κοροϊδεύουν , να βωμολοχούν και να ασχημονούν κατά το δοκούν.
O tempora , o mores!!!!

Για το τέλος κράτησα τα μπινελίκια. Τα μπινελίκια είναι τούρκικα και δηλώνουν δυο πράγματα. Τις βρισιές που χρησιμοποιούν οι μπινέδες , δηλαδή οι ομοφυλόφιλοι άνδρες ,  και τους μεζέδες. Τώρα πως συνδυάζεται το σεξ με τις βρισιές και τα γλυκά....απορία ψάλτου βηξ!

Πάντως εμένα μου αρέσουν και οι βρισιές και τα γλυκά....
Εξ ου και το πάθημά μου , όταν ήμουν πιτσιρίκι.
Μια μέρα λοιπόν είχαμε πάει επίσκεψη σε μια θεία πολύ comme il faut η οποία αποφάσισε να με τιμωρήσει ρίχνοντάς μου πιπέρι στο στόμα , επειδή αντιμίλησα στη μητέρα μου...Θυμάμαι ακόμη την πιπεριέρα...ήταν ένα κόκκινο , πορσελάνινο πιπέρι νομίζω και κατακάηκα...
Να συμπληρώσω εδώ ότι τα αποτελέσματα της μεθόδου ήταν απογοητευτικά , καθώς θίχτηκε μεν ο εγωισμός μου , αλλά χειροτέρεψα. Αν με άκουγε σήμερα αυτή η θεία να εξοργίζομαι και να μιλάω άσχημα θα γινόταν πιο κόκκινη από την πιπεριέρα της...

Θεός σχωρέστην...

                                                                                              Αφιερωμένο στην ψηλή ξανθιά Ιουδαία
                                                                                                                     

Οδοιπορώντας στην Πεντέλη

Ένα από τα μεγαλύτερα βουνά του λεκανοπεδίου της Αττικής είναι η Πεντέλη. Έχει πυραμιδοειδές σχήμα και η ψηλότερη κορυφή της είναι γύρω στα 1100 μέτρα. Εκεί βρισκόταν στην αρχαιότητα ένα άγαλμα της θεάς Αθηνάς.

Η Πεντέλη είχε πυκνά δάση , πλούσια νερά και δυστυχώς γι' αυτήν μάρμαρο...έτσι από την αρχαιότητα ήδη άρχισε η εξόρυξή του , ειδικά μάλιστα , για τις ανάγκες του οικοδομικού προγράμματος του Περικλή , τον 5ο αιώνα π.Χ.

Το μάρμαρο της Πεντέλης "αφέθηκε στην ησυχία του". ...την βυζαντινή και μεσαιωνική περίοδο. Τότε το βουνό και οι πολλοί του οικισμοί και αρχαίοι δήμοι μαράζωσε και πολλοί ασκητές βρήκαν καταφύγιο σε αυτό και έφτιαξαν τις σκήτες τους σε διάφορα σημεία του.

Αργότερα , δυστυχώς , κατά την διάρκεια του 19ου αι., όταν η Αθήνα ως νέα πρωτεύουσα ξαναχτιζόταν , τα λατομεία άρχισαν να δουλεύουν πάλι πυρετωδώς...τα σπουδαία νεοκλασικά της Αθήνας , η Ακαδημία , η Εθνική βιβλιοθήκη και το Καλλιμάρμαρο είναι όλα χτισμένα με Πεντελικό μάρμαρο.

Η Πεντέλη είναι ένα ιδιαίτερο μέρος και κάθε φορά που τυχαίνει να την επισκεφτώ νιώθω να με γοητεύει , παρά το ότι δυστυχώς είναι γεμάτη πληγές από τα λατομεία και τις πυρκαγιές και κατοικημένη σαν να πρόκειται για προάστιο της Αθήνας.

Σε κάθε περίπτωση , αν έχεις τη διάθεση , μπορείς να ανακαλύψεις και στους σύγχρονους χαλεπούς καιρούς οάσεις ομορφιάς σε αυτήν.

Μια τέτοια περιοχή ιδιαίτερης αρχαιολογικής αξίας και φυσικής ομορφιάς είναι ο Διόνυσος. Στην αρχαιότητα η περιοχή ονομαζόταν Ικαρία και είχε πάρει το όνομά της από τον βασιλιά Ικάριο. Αυτός καλοδέχτηκε τον θεό Διόνυσο , υιοθέτησε την καλλιέργεια του αμπελιού και μέσα στον ενθουσιασμό του έδωσε σε βοσκούς της περιοχής να πιουν ανέρωτο κρασί... Αυτοί μέθυσαν και τον σκότωσαν , όταν όμως κατάλαβαν το σφάλμα τους , τον έθαψαν κρυφά. Οι συγγενείς του τον ανακάλυψαν με την βοήθεια του σκύλου του και ο Διόνυσος οργισμένος έστειλε αρρώστια στις κοπέλες της Αθήνας ....για να εξευμενιστεί φτιάχτηκε το ιερό του στην περιοχή του σημερινού Διονύσου και  καθιερώθηκε η λατρεία του.

















Στα χρόνια του Πεισίστρατου ένας ποιητής από την ίδια περιοχή , ο Θέσπης , τελειοποιεί τον διθύραμβο και γίνεται ο πρώτος τραγικός ποιητής. Στην περιοχή του Διονύσου βρίσκουμε ερείπια του αρχαίου θεάτρου και ενός χορηγικού μνημείου , το οποίο στα βυζαντινά χρόνια μετατράπηκε σε εκκλησία.

Στα νεότερα χρόνια η περιοχή ονομάστηκε από τους επήλυδες Αρβανίτες Ραπεντώσα. Κατ' άλλους σημαίνει τόπος γεμάτος γουρούνια , ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι σημαίνει τόπος γεμάτος πλατάνια. Να σας πω την αλήθεια μου , γουρούνια δεν είδα , το ρέμα όμως που ακόμη και σήμερα κυλά με παραπέμπει σε πλατανόδασος.
 


Το ρέμα αυτό καταλήγει στην περιοχή Βρανά του Μαραθώνα και σε κάποια σημεία του είναι πραγματικά εντυπωσιακό και δημιουργεί καταρράκτη.

Δεν ξέρω στ' αλήθεια αν πρέπει να λυπάμαι που όλα αυτά στην Ελλάδα του 2019 παραμένουν περίπου άγνωστα στο ευρύ κοινό και αναξιοποίητα. Ο αρχαιολογικός χώρος ελλείψει φυλάκων παραμένει κλειστός για το κοινό , παρά το γεγονός ότι αποτελεί εν ολίγοις την κοιτίδα του Αθηναϊκού δράματος.

Όσο για το μονοπάτι που οδηγεί στον απίθανο καταρράκτη δεν είναι σηματοδοτημένο και φροντισμένο...

Να πω για άλλη μια φορά το γνωστό και κουραστικό ίσως....πως δηλαδή αν μια άλλη χώρα διέθετε αυτό τον πολιτιστικό και φυσικό πλούτο δε θα τον άφηνε στην τύχη του;
Από την άλλη , μπορεί και να είναι καλύτερα έτσι. Μέσα στην αφάνειά του το μέρος αυτό κρατά ακόμη αρκετή από την μυστική του και αγέραστη γοητεία...

Ευρυτανία

Ταξιδεύοντας κανείς στην περιοχή της Ευρυτανίας δεν μπορεί παρά να μείνει άφωνος μπροστά στο μεγαλείο της φυσικής της ομορφιάς αλλά και να θαυμάσει το κουράγιο και τη δύναμη των ανθρώπων που με πείσμα και επιμονή μόχθησαν και έζησαν σε αυτό τον κακοτράχαλο και άγριο τόπο.

Ο νομός Ευρυτανίας είναι ο πιο ορεινός από τους νομούς της Στερεάς Ελλάδας και δεν βρέχεται πουθενά από θάλασσα. Θυμίζει το στίχο του Ελύτη:



"Θεέ μου πρωτομάστορα μ' έχτισες μέσα στα βουνά..."

Μερικά από τα πιο γνωστά είναι  ο Τυμφρηστός ή Βελούχι , η Καλιακούδα ,  η Χελιδώνα.... Σε αυτά τα απόκρημνα και περήφανα βουνά έζησαν από την αρχαιότητα ήδη άνθρωποι σκληροτράχηλοι που έδεσαν τη μοίρα τους με τα πυκνά δάση , τα ποτάμια και τις βουνοκορφές της περιοχής.





Την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο τόπος έγινε καταφύγιο για τους κλέφτες , ενώ τα Άγραφα , παρέμειναν έξω από τους φορολογικούς καταλόγους της αυτοκρατορίας - α(στερ.) + γράφω - και πρόσφεραν προστασία  στους κυνηγημένους κι ανυπότακτους χριστιανούς.

Στην Επανάσταση ο Καραϊσκάκης και ο Μπότσαρης πολέμησαν  στα απρόσιτα βουνά της περιοχής , ο τελευταίος μάλιστα έχασε τη ζωή του στη μάχη του Κεφαλόβρυσου στερώντας τον Αγώνα από ένα σπουδαίο και τίμιο μαχητή.

Τόπος δύσκολος και φτωχός , ξεχασμένος για πολλά χρόνια από Θεό και ανθρώπους η Ευρυτανία πρωταγωνίστησε την περίοδο του Β' Παγκόσμιου πολέμου , καθώς από αυτήν ξεκινά το αντάρτικο των βουνών το 1942. Ένας Λαμιώτης γεωπόνος ο Θανάσης Κλάρας με λίγους ακόλουθους φτάνει στο χωριό Δομνίστα και καλεί από εκεί τους κατοίκους σε ξεσηκωμό. Ο αργότερα επονομαζόμενος Άρης Βελουχιώτης - από το τοπωνύμιο  Βελούχι  - δεν ήξερε ίσως τότε πως με την πράξη του αυτή θα έγραφε Ιστορία.


Και ποιος θα μπορούσε να αδικήσει όσους τον ακολούθησαν πιστεύοντας στο όραμα μιας καλύτερης και πιο δίκαιης ζωής...

Αργότερα στους Κορυσχάδες  -1944 -  συνεδρίασε το εθνικό συμβούλιο της Ελεύθερης Ελλάδας. Στην Ευρυτανία και σε όσες άλλες περιοχές είχαν απελευθερωθεί ήδη από τους Γερμανούς διεξήχθησαν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές και ο φτωχός και βασανισμένος λαός των ορεινών χωριών της Ελλάδας μυήθηκε  για πρώτη φορά στην δημοκρατία.






Η ουτοπία της λαοκρατίας έσβησε γρήγορα κι ο εμφύλιος ήρθε να σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του. Η περιοχή της Ευρυτανίας , όπως και άλλες ορεινές περιοχές , ερημώθηκε. Οι άνθρωποι κυνηγημένοι από το παρελθόν , την ανέχεια , την πίκρα αναζήτησαν αλλού τις τύχες τους.






Στις μέρες μας ο όμορφος αυτός τόπος αρχίζει να αξιοποιείται τουριστικά. Κρατάει όμως ακόμη κάτι από την αρχέγονη γοητεία του , που άλλες περιοχές το έχουν χάσει ανεπιστρεπτί υποτασσόμενες στις Σειρήνες του εύκολου κέρδους και του life style.

Πόσο ακόμη θα αντέξει;