Μακάριοι οι πενθουντες...

Το πένθος είναι μια ψυχική κατάσταση κατά την οποία βιώνουμε μεγάλη θλίψη , πόνο και οδύνη.
 Ετυμολογικά σχετίζεται με το ρήμα πάσχω - παθαίνω και πραγματικά αυτός που πενθεί , πάσχει και βιώνει έντονα και δυσάρεστα συναισθήματα.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι , για να πενθήσει κανείς ,αν τους καλοεξετάσουμε , όμως , θα διαπιστώσουμε ότι όλοι καταλήγουν στον εξής ένα ...την απώλεια.

Η απώλεια προέρχεται από το ρήμα απόλλυμι που σημαίνει καταστρέφω. Απώλεια είναι το χάσιμο , η αποδοχή του τέλους μιας κατάστασης και το τραύμα που αυτά συνεπιφέρουν. Πρόκειται πράγματι για μια μικρότερη ή μεγαλύτερη , ανάλογα με την περίσταση , καταστροφή , μια ολοκληρωτική και ανεπανόρθωτη βλάβη. Πενθούμε λοιπόν τις απώλειές μας και παίρνουμε το χρόνο μας , για να γιατρέψουμε το τραύμα που μας έχουν προκαλέσει.

Οι απώλειες δεν σχετίζονται αποκλειστικά με το θάνατο αγαπημένων προσώπων. Απώλεια είναι και ο χωρισμός , απώλεια είναι και τα νιάτα που πέρασαν , απώλεια και η αρρώστια...

Αν αφήσουμε τις απώλειές μας άκλαυτες και νηπενθείς , αργά ή γρήγορα , θα πληρώσουμε βαρύτερο το τίμημα. Δεν μπορείς να ξεγελάσεις τον εαυτό σου , ούτε είναι ένδειξη δύναμης η αποφυγή του πόνου και της θλίψης. Το αντίθετο μάλιστα , είναι δειλία...

Αυτές τις μέρες του Πάσχα πενθούμε για τα Πάθη του Θεανθρώπου. Νομίζω πως κάθε φορά που έρχεται η Μεγάλη Εβδομάδα κάπου κοντά μου, σε ένα παράλληλο σύμπαν, ένας άνθρωπος στέκεται ίσιος κι αλύγιστος μπροστά στο πεπρωμένο και τις ιδέες του...πάσχει , σταυρώνεται και τελικά αποθεώνεται μέσω της Ανάστασης.

Ίδια κι απαράλλαχτα στον μικρόκοσμό μας δεν υπάρχει λύτρωση χωρίς πένθος.
Μακάριοι οι πενθούντες ότι αυτοί παρακληθήσονται....

Το σχετικό και το απόλυτο

Αφορμή γι' αυτή μου την ανάρτηση στάθηκε μια συζήτηση που είχα με μια φίλη μου αγαπημένη , μια συζήτηση γύρω από το ηθικά δέον.

Πρόκειται φυσικά για ένα θέμα που έχει απασχολήσει εδώ και αιώνες τον άνθρωπο , τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Πολύ περισσότερο μάλιστα ,τους διανοούμενους και την Φιλοσοφία.

Υπάρχει άραγε μια ηθική συμπεριφορά που να διέπεται από κανόνες κοινά αποδεκτούς και σεβαστούς ή όλα υπόκεινται στη σχετικότητα της στιγμής και στην προσωπικότητα κάθε ανθρώπου;
Τελικά , είναι θέμα παιδείας και γνώσης η αρετή;
Και τι είδους παιδεία είναι αυτή , πως πραγματώνεται και ποια τα αποτελέσματά της;

Θα σταθώ στις έννοιες του σχετικού και του απόλυτου , γιατί πιστεύω πως αυτές δίνουν μια βάση για την οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση και προβληματισμό.
Το σχετικό είναι αυτό που σχετίζεται με κάτι άλλο , που δεν είναι απόλυτο αλλά προσδιορίζεται και από άλλους παράγοντες έξω από αυτό. Άρα το σχετικό δεν είναι αυτόνομο.
Το απόλυτο είναι το ανεξάρτητο από σημεία αναφοράς , δεν σχετίζεται με τίποτε και είναι ολοκληρωμένο per se. Η αρχική μάλιστα σημασία της λέξης δήλωνε το απελευθερωμένο , το μη εξαρτημένο.

Αν μια κοινωνία σχετικοποιήσει τα πάντα , κινδυνεύει και να δικαιολογεί τα πάντα...οι σοφιστές στην αρχαία Αθήνα έκαναν κάτι αντίστοιχο και κατέληξαν να ταυτιστούν με την παραποίηση της αλήθειας και την εύσχημη εξαπάτηση.
Ο Σωκράτης πάλι αναζητούσε τις αρχικές και αναλλοίωτες έννοιες , το Ωραίο, το Δίκαιο , την Αρετή  την Αλήθεια...και τελικά ήπιε το κώνειο , γιατί "διέφθειρε" τα ήθη. Κι όλα αυτά σε μια κατά τα άλλα δημοκρατική Αθήνα!!!

Οι Γερμανοί που υπήρξαν λάτρεις της αρχαιότητας κι αναζήτησαν σε αυτή πρότυπα συμπεριφοράς και ζωής κατέληξαν να δημιουργήσουν ένα Ολοκαύτωμα για το οποίο μιλάμε και θα μιλάμε για πολλά ακόμη χρόνια...
Δεν ήταν άραγε πεπαιδευμένοι; Μήπως η ανθρωπιστική παιδεία έγινε γι αυτούς άλλοθι ελιτισμού;
Για να μην μιλήσω για τη χριστιανική τους ηθική...

Αν με ρωτάτε τι προσωπικά πιστεύω , τάσσομαι με τον Σωκράτη. Δεν είναι όλα σχετικά...και μια κοινωνία , αν θέλει να είναι κοινωνία ανθρώπων και όχι θηρίων , πρέπει να αναζητήσει και να θεμελιώσει ηθικές αρχές απαραβίαστες και  σεβαστές.
Όσο για την εμπέδωσή τους , αυτή πράγματι είναι θέμα παιδείας...όχι όμως μιας παιδείας που αναλώνεται στον τύπο...

Η παιδεία είναι πράξη.
Η παιδεία εθίζει στο Καλό ,το Δίκαιο , το Ωραίο μέσω της καθημερινής και αδιάλειπτης πράξης.
Και η μεγαλύτερη ευθύνη είναι δική μας...των γονέων , των δασκάλων , των πνευματικών ανθρώπων.

Εφταμηνίτης

Ο άνθρωπος από τα πρώτα βήματα της ιστορίας του βρέθηκε κοντά στα ζώα. Μαζί τους άλλωστε μοιραζόταν και μοιράζεται τον γαλάζιο πλανήτη , τη Γη.
Θαυμασμό και κατάπληξη προκαλούν οι βραχογραφίες των σπηλαίων στα οποία έζησε ο προϊστορικός άνθρωπος και εκεί απεικόνισε όλων των ειδών τα θηρία...
Στη μοναξιά των σκοτεινών σπηλαίων αυτά τον συντρόφευαν.

Ο άνθρωπος εξημέρωσε τα ζώα , τα έβαλε στη δούλεψή του , πήρε το μαλλί , το γάλα και το κρέας τους...τα έκανε όμως και φίλους.
Υπάρχουν ζώα , σύντροφοι πιστοί , με νοημοσύνη και αισθήματα , που όπως λένε οι επιστήμονες , αντιστοιχούν με αυτά ενός μικρού παιδιού.

Στις άχαρες μεγαλουπόλεις τα πιο συχνά κατοικίδια είναι οι σκύλοι και οι γάτες.
Για μια γάτα θα σας μιλήσω και γω απόψε. για τον Εφταμηνίτη.

Όταν γεννήθηκε ήταν τόσο μικρός κι άσχημος που η μάνα του τον έβαλε στην άκρη και θήλαζε τα άλλα της παιδιά, τα πιο όμορφα και δυνατά. Η φύση είναι σκληρή κι αφήνει να επιβιώσει μόνο ο καλύτερος...φαίνεται , όμως , πως ο γατούλης της ιστορίας μας ήταν τυχερός.
Τυχερός , γιατί ο αφέντης της άσπλαχνης γάτας τον λυπήθηκε και τον τάιζε με το μπιμπερό , για να μην πεθάνει. Και κάπως έτσι ο Εφταμηνίτης μεγάλωσε κι έγινε ένας όμορφος , αρχοντικός γάτος που έζησε χρόνια και χρόνια με τους ανθρώπους που τον μεγάλωσαν...την οικογένειά του.

Έζησε μαζί τους χαρές και λύπες , τους είδε να μεγαλώνουν , να φεύγουν από το σπίτι αλλά αυτός κάθε φορά που επέστρεφαν ήταν εκεί, για να νιαουρίσει και να ζητήσει χάδια.
Σταθερή αξία, το καλόβολο και παιχνιδιάρικο στοιχειό του σπιτιού...

Έζησε για χρόνια πολλά , τόσα που ξεπερνούν το μέσο όρο της γατίσιας ύπαρξης , κι υποθέτω πως αυτό οφείλεται στην αγάπη που έδωσε και πήρε από τους ανθρώπους του.
Κι έτσι ήσυχα , όπως ήρθε στη ζωή , έφυγε πλήρης ημερών...

Θέλω να πιστεύω στον γατίσιο παράδεισο...
τον φαντάζομαι γεμάτο μαξιλάρες ,τροφαντά ποντικάκια και ατέλειωτα χουρχουρίσματα...και ξέρω ότι ο Εφταμηνίτης έχει σίγουρα κερδίσει τη θέση του εκεί...

Φως...περισσότερο φως!

Το φως είναι ένας είδος ενέργειας και ταξιδεύει με τη μέγιστη ταχύτητα , την λεγόμενη ταχύτητα

του φωτός. Για τον θνητό και πεπερασμένο άνθρωπο η ταχύτητα αυτή είναι ασύλληπτη κι αν δεν την είχε αποδείξει ο Αϊνστάιν με μαθηματικούς τύπους ,  κάποιοι θα μιλούσαν για παραμύθια της Χαλιμάς...

Οι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι το φάος - φως προέρχεται από μια σανσκριτική ρίζα που δηλώνει τη λάμψη, τη φανέρωση  και από την οποία προέρχονται ίσως και άλλες λέξεις όπως το φημί (ισχυρίζομαι , δηλώνω) και το φαίνω (φανερώνω).

Φαέθοντας ήταν ο αγαπημένος γιος του Ήλιου που πήρε το άρμα του πατέρα του αλλά μη μπορώντας να το οδηγήσει σωστά , κατέληξε κατακεραυνωμένος από τον Δία...

Φαεινές , δηλ. φωτεινές και θαυμάσιες , είναι και κάποιες ιδέες που φωτίζουν ξαφνικά το νου μας και μας βγάζουν από αδιέξοδα.

Το φως δεν είναι μόνο η αιτία που καθιστά ορατά τα αντικείμενα , τον κόσμο όλο.
Ως λέξη έχει και όχι άδικα πολλές συνυποδηλώσεις...είναι η μόρφωση και η γνώση αλλά και  η κριτική ικανότητα και η ελευθερία που απορρέει από τα παραπάνω.
Φωτισμένος είναι ο βαθύς γνώστης της ζωής και των πραγμάτων , αυτός που έχει βρει την Αλήθεια.

Ασφαλώς , οι θρησκείες , "εκμεταλλεύονται" τη δύναμη του φωτός και "φωτολογούν", αν θα μου επιτρεπόταν ένας τέτοιος νεολογισμός...
Ο Βούδας είναι ο "φωτισμένος" , ο Ιησούς αυτοπαρουσιάζεται στο κατά Ιωάννη ως εξής:
Εγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ' ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς. 

Και φυσικά , σήμερα γιορτάζουμε τα "Φώτα"...πρόκειται για την ημέρα της βάπτισης του Χριστού από τον Ιωάννη στον Ιορδάνη ποταμό...η βάπτιση είναι το μυστήριο της "φώτισης" δια του οποίου οι χριστιανοί εισέρχονται σε μια νέα , φωτεινή ζωή μακρυά από την πλάνη και το σκοτάδι.


                                                                  Χρόνια πολλά και φωτεινά σε όλο τον κόσμο!!!

Δισημίες

Συνειδητοποιώ καθώς ο χρόνος κυλά τις άπειρες δυνατότητες διασύνδεσης και επικοινωνίας με τις οποίες μας έχει προικίσει η τεχνολογία.
Κινητά τηλέφωνα , ηλεκτρονικοί υπολογιστές και tablet ,  μηνύματα μέσω viber , messenger και άλλων συναφών λογισμικών , εικονικές κοινότητες δικτύωσης , ιστολόγια (καλή ώρα σαν το δικό μου...) κι άλλα πολλά που δεν τα γνωρίζω καν...όλα προσφέρονται στην υπηρεσία της άμεσης και διαδραστικής επικοινωνίας.

Η ευκολία χειρισμού αυτών των συσκευών και λογισμικών είναι απίστευτη. Παιδιά που καλά καλά δεν έχουν ξεκινήσει το δημοτικό ξέρουν να "ποστάρουν" , να κάνουν  "like" και φυσικά να βγάζουν ατελείωτες "selfies"....
Ελκυστικό και γοητευτικό συνάμα είναι πως συνδέεσαι κοινωνικά ή επανασυνδέεσαι με παλιούς γνωστούς και φίλους μέσω τέτοιων διαδικασιών.

Σχεδόν παντού, στον δρόμο , στα λεωφορεία , στους χώρους εργασίας , στις καφετέριες οι άνθρωποι δεν μιλούν..."ποστάρουν".

Είναι πολύ δύσκολο , ομολογουμένως ,  να αντισταθεί κανείς στη σαγήνη των νέων μέσων...πόσο μάλλον που αυτή παίζει έντεχνα με τη μοναξιά , τη βαθιά υπαρξιακή μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου και με τον ναρκισσισμό του.

Ο Νάρκισσος , ένας όμορφος νέος , ερωτεύτηκε το είδωλό του , αυτό που καθρεφτιζόταν στα νερά μιας πηγής , και τελικά , έπεσε μέσα σε αυτήν και πνίγηκε...

Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν μάστορες στην δισημία...σε όσα δηλαδή διαβάζονται και ερμηνεύονται διπλά και αντιφατικά πολλές φορές...η δισημία εκφράζει λεκτικά την τραγική ειρωνεία.
Προστάτες της τεχνολογίας ή καλύτερα των τεχνών ήταν δυο θεοί...η Αθηνά και ο Ήφαιστος.
Η μια φωτεινή και σοφή , ο άλλος κουτσός και αποκρουστικός...

Τα συμπεράσματα δικά σας.

Φθινοπωρινά Χριστούγεννα

Φέτος , ίσως περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά , τα Χριστούγεννα βιάστηκαν να χτυπήσουν την

πόρτα μας....
Από τα μέσα Νοεμβρίου ξεκίνησαν οι στολισμοί , δημόσιοι και ιδιωτικοί , οι αγορές διακοσμητικών παιχνιδιών και η καταναλωτική μανία των εορτών.
Η συχνότερη δικαιολογία σε όσους  ρώτησα για την σπουδή του πράγματος ήταν ...
"για τα παιδιά....μου το ζητούσαν..."

Επειδή όμως τυχαίνει να είμαι άπιστος Θωμάς....
λέω πως όλα αυτά λίγη σχέση έχουν με τα πιτσιρίκια...πολύ λιγότερη δε με την πίστη και το θρησκευτικό μας αίσθημα.
Κι επειδή και εγώ ολίσθησα στο αμάρτημα του φθινοπωρινού στολισμού , ενώ δεν έχω πιτσιρίκια να με πολιορκούν , κατέληξα στα εξής συμπεράσματα:

Πρώτον , ότι όλοι λίγο πολύ είμαστε  θύματα του καταναλωτισμού και της ελεύθερης αγοράς , που θα πουλούσε και τη μάνα της ....αν η τιμή ήταν συμφέρουσα!!!
Σκεφτείτε , ότι ενώ παλαιότερα η εορταστική σαιζόν ξεκινούσε από τις 10 Δεκεμβρίου και μετά , τώρα ήρθε ένα μήνα πίσω!!!!

Δεύτερον και σημαντικότερο , είμαστε όλοι θύματα της νοσταλγίας εκείνης της θαλπωρής που δοκιμάζαμε ως παιδιά , όταν βλέπαμε το δέντρο στολισμένο , τα Αγιοβασιλάκια να τραγουδούν και τα δώρα να μας περιμένουν δίπλα στη φάτνη...σε μια εποχή σκληρή , ποιος δε θα θελε να πασπαλίσει την πίκρα του με λίγη εορταστική χρυσόσκονη;

Κάπως έτσι λοιπόν, ο άπιστος Θωμάς υπέκυψε σήμερα το πρωί και στόλισε. Άνοιξε κούτες , βρήκε παιχνίδια και φωτάκια....άπειρα μικροπράγματα γεμάτα αναμνήσεις και στόλισε για το καλό το σπιτικό του. 

Δυστυχώς , όσο κι αν έψαξε , μέχρι τον πάτο των κουτιών, δεν βρήκε την παιδική του αθωότητα , την μαγεία και το θάμβος μιας άλλης , πιο στερημένης , αλλά και πιο ανθρώπινης εποχής , την κρυφή προσμονή των μικρών θαυμάτων των Χριστουγέννων , που αλίμονο , έγιναν trendy και must...

                                                                                          

Νυχτερίδες κι αράχνες....

Οι αράχνες και τα έντομα εν γένει είναι μάλλον αντιπαθή στον πολύ κόσμο , είτε λόγω της μορφής τους ,  είτε και του δηλητηρίου που κάποιες φορές φέρουν ως όπλο και μέσο επιβίωσης.
Χαρακτηριστική ως προς αυτό το τελευταίο είναι η περίφημη αράχνη - ταραντούλα που με το δηλητήριό της ακινητοποιεί τα θύματά της , που έχουν ήδη πιαστεί στον ιστό της και στη συνέχεια τα καταβροχθίζει με την ησυχία της....

Συμπαθιέται αυτή η κυρία;
Με τίποτε!!!!

Λένε πως η αράχνη ήταν μια όμορφη κοπέλα που ύφαινε εξαιρετικά λεπτά υφαντά και κάποτε μέσα στην αποκοτιά της προκάλεσε την ίδια την Αθηνά σε αγώνα , για να αναδειχθεί η καλύτερη υφάντρα. Το έργο της ήταν πολύ καλύτερο από αυτό της Αθηνάς , αλλά άκρως υβριστικό , καθώς επάνω του απεικόνισε τους έρωτες των θεών με τους θνητούς και τις θνητές....η Αθηνά εξοργίστηκε , το έσκισε και την ίδια την μεταμόρφωσε στο έντομο που όλοι ξέρουμε και που από τότε υφαίνει αδιάκοπα τους ιστούς του...περίτεχνους , λεπτούς αλλά και θανατηφόρους.

Η αλήθεια είναι πως οι αράχνες είναι σκοτεινοί τύποι. Τους αρέσουν οι κλειστοί  χώροι , με λίγη σκόνη και πολύ μυστήριο...γι' αυτό θα τις βρούμε να πρωταγωνιστούν σε έργα καλλιτεχνικά ή λογοτεχνικά αντιστοίχου ύφους και περιεχομένου. Η ετυμολογία του ονόματός τους σχετίζεται με την ιδιότητά τους να υφαίνουν αδιάκοπα ένα δίχτυ (αρχ.  άρκυς - υος)

Οι αράχνες συνδέονται με κάθε τι παλιό και εγκατελελειμμένο , είτε πρόκειται για κτήριο , είτε για ιδέα. Λέμε π.χ

•  Το σπίτι έπιασε αράχνες τόσο καιρό κλειστό...
• Αυτός κι οι αραχνιασμένες ιδέες του...στον μεσαίωνα ζούμε;

Μια ακόμη έκφραση που συνδέεται με το συμπαθές έντομο είναι η ακόλουθη:

• Τον τελευταίο καιρό τα βλέπει όλα μαύρα κι άραχνα/άραχλα.

Οι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν πως οι δυο λέξεις "άραχνα/άραχλα" δηλώνουν το ίδιο πράγμα, δηλ. τις δυσάρεστες καταστάσεις και πως ο ένας προκύπτει από τον άλλο με μετατροπή του "ν" σε "λ".

Θέμα γούστου η επιλογή...