Άλωση

Η  λέξη άλωση προέρχεται από τον αόριστο β' εάλων του ρήματος αλίσκομαι που ανάμεσα στα άλλα σημαίνει "παίρνω , αρπάζω". Άλωση είναι η με βίαια μέσα κατάληψη και ολοσχερής καταστροφή ενός τόπου.

Το μυαλό μας , όταν μιλάμε για άλωση , πάει αυτόματα στην Κωνσταντινούπολη.   Ίσως γιατί η άλωση αυτής της πόλης υπήρξε η πιο εμβληματική και ιστορικά σημαίνουσα. 

Ίσως πάλι η φήμη της συγκεκριμένης πόλης να ήταν τέτοια που ακόμη και η παρακμή της και η τελική της πτώση να είχε  ιδιαίτερο , ειδικό βάρος.

Τρίτη  , 29 Μαΐου του 1453 οι Οθωμανοί Τούρκοι μετά από πολιορκία 54 ημερών καταλαμβάνουν την Βασιλεύουσα. Μια Βασιλεύουσα διχασμένη και τραγικά μόνη από φίλους και συμμάχους.

Ήταν θέμα χρόνου η πτώση της...ιστορικά προδιαγεγραμμένη.

Σημειώνει ο Παλαμάς στον "Προφητικό":

Μες στις παινεµένες χώρες, Χώρα
παινεµένη, θά'ρθει κι η ώρα,
και θα πέσεις, κι από σέν' απάνου η Φήµη
το στερνό το σάλπισµά της θα σαλπίσει
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση.
Πάει το ψήλος σου, το χτίσµα σου συντρίµι.
Θά' ρθει κι η ώρα· εσένα ήταν ο δρόµος
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση,
σαν το δρόµο του ήλιου· γέρνεις· όµως
το πρωί για σε δε θα γυρίσει.(...)

Λίγοι και  οι υπερασπιστές της...φαντάζομαι οι περισσότεροι αντιλαμβάνονταν το μάταιο των προσπαθειών τους , αλλά παρέμειναν εκεί , φυλώντας τις δικές τους Θερμοπύλες.

Θα μπορούσαν να έχουν συνθηκολογήσει  με τους Τούρκους και να έχουν αποφύγει τον εξευτελισμό και τον θάνατο , αλλά δεν το έπραξαν.

Ο Καβάφης  εύστοχα επισημαίνει:

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε. 

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης προκάλεσε αλγεινή εντύπωση στον απλό λαό ο οποίος θρήνησε με όλους τους τρόπους και σε όλους τους τόνους την απώλειά της:

Σημαίνει ο Θιός, σημαίνει η γης, σημαίνουν τα επουράνια,

σημαίνει κι η Αγια Σοφιά, το μέγα μοναστήρι,

με τετρακόσια σήμαντρα κι εξηνταδυό καμπάνες,

κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος.

Ψάλλει ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης,

κι απ΄την πολλήν την ψαλμουδιά εσειόντανε οι κολόνες.

Να μπούνε στο χερουβικό και να 'βγει ο βασιλέας,

φωνή τους ήρθε εξ ουρανού κι απ' αρχαγγέλου στόμα:

"Πάψετε το χερουβικό κι ας χαμηλώσουν τα 'αγια,

παπάδες πάρτε τα γιερά και σεις κεριά σβηστήτε,

γιατί είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει.

Μόν' στείλτε λόγο στη Φραγκιά, να 'ρτουνε τρία καράβια°

το 'να να πάρει το σταυρό και τ' άλλο το βαγγέλιο,

το τρίτο το καλύτερο, την άγια τράπεζά μας,

μη μας την πάρουν τα σκυλιά και μας τη μαγαρίσουν".

Η Δέσποινα ταράχτηκε και δάκρυσαν οι εικόνες.

"Σώπασε κυρά Δέσποινα, και μη πολυδακρύζεις,

πάλι με χρόνους, με καιρούς, πάλι δικά μας είναι".

Στην εποχή μας οι αλώσεις πόλεων μοιάζουν εγκυκλοπαιδικές και απόμακρες….ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος είναι μαρμαρωμένος….και  η Κωνσταντινούπολη είναι ένας – επίφοβος ίσως – αλλά και πολύ ενδιαφέρων ταξιδιωτικός προορισμός.

Απομένει η μνήμη και η ποίηση για όσους διαθέτουν κρίση και ευαισθησία και δεν έχουν καταστεί απλοί καταναλωτές εικόνων , ιδεών και προϊόντων παντός είδους…

Η μοναξιά της κορυφής

Το σημερινό σγουρολόγιο είναι αφιερωμένο σε αυτούς που αγωνίστηκαν , για να φτάσουν στην κορυφή των προσωπικών τους προσδοκιών και στόχων και γνώρισαν την μοναξιά της.

Η  λέξη μοναξιά προέρχεται από το επίθετο μόνος που δηλώνει αυτόν που υπάρχει ή συμβαίνει χωρίς την παρουσία άλλων. Ταυτόχρονα , το μόνος σημαίνει και μοναδικός ή αποκλειστικός.
Η κορυφή πάλι κατ' άλλους συνδέεται με πελασγικές ρίζες και κατ' άλλους με το θέμα kor/ker από το οποίο προκύπτουν λέξεις όπως κεφάλι , κόρυς (περικεφαλαία) και κέρας. Από όπου και αν προέρχεται , η κορυφή είναι το ψηλότερο σημείο και ως τέτοιο ασκεί έλεγχο και εξουσία.

Φυσικά , εφόσον ζούμε σε οργανωμένες κοινωνίες , δεν υπάρχει κυριολεκτική απουσία των άλλων. Οι άλλοι βρίσκονται γύρω μας , μπορεί και να σχετίζονται με συγκεκριμένους τρόπους μαζί μας , ωστόσο , η πορεία προς την κορυφή είναι προσωπική υπόθεση του καθενός και αργά ή γρήγορα τον απομονώνει , καθώς οι περισσότεροι σύντροφοί του , θα τον εγκαταλείψουν - αντικειμενικά - σε κάποιο σημείο της πορείας του.

Οι περισσότεροι θα μείνουν χαμηλά , στην ασφάλεια και την σιγουριά που παρέχει η επαφή με τη γη. Παραβλέποντας ίσως πως η υπερβολική προσκόλληση στα κάτω λέγεται και καθήλωση....
Κάποιοι άλλοι θα προχωρήσουν λίγο ακόμα , θα φτάσουν στη μέση περίπου της διαδρομής. Αυτοί είναι οι πιο αυτάρεσκοι και βέβαιοι για την ορθότητα των επιλογών και των πράξεών τους , καθώς καλύπτονται κάτω από την βολική ομπρέλα του μέσου όρου.

Για τους λίγους εκλεκτούς που θα συνεχίσουν τον ανηφορικό δρόμο δεν υπάρχει συντροφιά. Κι όταν μετά από καιρό , κόπο και θυσίες  φτάσουν στην κορυφή η ευτυχία θα είναι μια στιγμή...μια στιγμή τέτοια που θα μπορούσε να χωρέσει τον κόσμο όλο. Ύστερα από λίγο , όμως , θα διαπιστώσουν πως εκεί ψηλά είναι μόνοι τους , όπως μόνοι τους ήταν και κατά την διάρκεια του κοπιαστικού τους ταξιδιού.

Σε όλα υπάρχει ένα τίμημα , άρα και στην επιτυχία και στην πρωτιά. Και δεν είναι μόνο αυτά που θυσιάζει κανείς στην πορεία , αλλά και αυτά που θα πρέπει να πάρει απόφαση , αν τον ενδιαφέρει να μείνει εκεί ψηλά...
Το μόνο σίγουρο είναι πως υπάρχουν πολλές κορυφές , για να σκαρφαλώσει κανείς και πολλές και διαφορετικές ερμηνείες για το τι είναι για τον καθένα η κορυφή...

Το σγουρολόγιο εύχεται στους επίδοξους αναρριχητές καλή ανάβαση....

Μάνα , μητέρα , μαμά

Οι περισσότεροι γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι όλες οι λέξεις που δηλώνουν την μητρότητα στις ινδοευρωπαϊκές γλώσσες προέρχονται από μια "ηχομιμητική ρίζα" -  ma - της παιδικής γλώσσας που αποτελούσε μάλλον την προσφώνηση προς την μητέρα.

Ελληνικά: μήτηρ
Σανσκριτικά: matar
Λατινικά: mater
Γαλλικά:mere
Ισπανικά: madre
Αγγλικά: mother
Γερμανικά: muoter

Μια άλλη γλωσσολογική προσέγγιση συνδέει τις λέξεις μήτηρ - μαία - μάμμη με τον μαστό , διότι προφανώς μητέρα είναι αυτή που θρέφει.
 Εξάλλου , η μήτρα , το όργανο του σώματος στο οποίο τρέφεται το έμβρυο και  αναπτύσσεται η ζωή για 9 μήνες , έχει επίσης την ίδια ρίζα.

Η μητέρα είναι η πύλη μέσω της οποίας βγαίνει κανείς στη ζωή. Και η σχέση με την μητέρα είναι καθοριστική , είτε μας αρέσει , είτε όχι , είτε το συνειδητοποιούμε , είτε το αρνούμαστε.

Η γλώσσα φυσικά με τον πλούτο και τις αποχρώσεις της έχει πολλές και διαφορετικές λέξεις, ομόρριζες τις περισσότερες , για να εκφράσει αυτή την ιδιαίτερη και μοναδική για τον καθένα μας σχέση.

Η λέξη μητέρα είναι αυτή που έχει το μεγαλύτερο κύρος και επισημότητα. Ταυτόχρονα , όμως δημιουργεί και μια απόσταση μεταξύ των προσώπων , είναι πιο ψυχρή.
Σε μεταφορικές εκφράσεις δηλώνει την γενεσιουργό αιτία για κάτι π.χ. αργία μήτηρ πάσης κακίας ή την καθοριστική στιγμή π.χ μητέρα όλων των μαχών.

Η μάνα πάλι έχει μια λαϊκότητα μέσα της και βγάζει πιο έντονα συναισθήματα. Όταν κανείς την χρησιμοποιεί , δείχνει ότι βιώνει  μια στενή και έντονη σχέση με το πρόσωπο που τον γέννησε. Υπάρχουν πολλές εκφράσεις που χρησιμοποιούν την λέξη μάνα από τις οποίες ξεχωρίζω δύο , γιατί θεωρώ πως πλησιάζουν την αρχική σημασία της λέξης.  Λέμε π.χ πως το ψυγείο ήταν ελαττωματικό από τη μάνα του και εννοούμε από την αρχική του κατασκευή. Επίσης , κάποιος είναι μάνα ή μανούλα στα ηλεκτρονικά , δηλαδή ξέρει καλά από ηλεκτρονικά , είναι επιδέξιος σε αυτά.

Η λέξη που κατά τη γνώμη μου δείχνει την μεγαλύτερη παιδικότητα και προσκόλληση στην μητέρα μας είναι η λέξη μαμά. Πραγματικά , κάθε φορά που την προφέρω ή την ακούω , νομίζω πως ξαναφοράω κορδελίτσες στα μαλλιά και φουστανάκι με φραμπαλάδες....είναι η πιο ατόφια , τρυφερή και πρωτογενής προσφώνηση που μπορεί να ακούσει μια γυναίκα που έχει παιδιά.
Ίσως γι' αυτό και ο εξαρτημένος και αναποφάσιστος άνδρας , ο άνδρας που τελικά δεν μεγάλωσε , λέγεται μαμάκιας ή μαμόθρεφτος.

Δεν ξέρω κατά πόσο είναι τυχαίο ότι η γιορτή της μητέρας γιορτάζεται τον  μήνα Μάϊο  , δηλαδή τον μήνα τον αφιερωμένο στην Μαία , μητέρα του Ερμή και τροφό του Αρκάδα. Και οι συμπτώσεις καμιά φορά έχουν την σημασία τους...

Χρόνια πολλά στις μαμάδες

Πασχαλινά και επίκαιρα

Το Πάσχα δεν είναι λέξη ελληνική. Έχει εβραϊκή προέλευση από τη λέξη pascha - pesah που

σημαίνει πέρασμα. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη η εβραϊκή γιορτή του Πάσχα γινόταν σε ανάμνηση της Εξόδου των Εβραίων από την Αίγυπτο και της διάβασης της Ερυθράς Θάλασσας.
Μια ελληνική λέξη που χρησιμοποιείται αντί της λέξης Πάσχα είναι η Λαμπρή , που κουβαλά μέσα της όλο το φως και τη λάμψη της σημειολογίας της Ανάστασης του Χριστού.

Στην καθομιλουμένη έχουν καθιερωθεί με τα χρόνια διάφορες φράσεις που ανάγουν την προέλευσή τους στην Μεγάλη Εβδομάδα, τα Πάθη και την Ανάσταση. Φαίνεται πως το θείο δράμα και η αποτύπωσή του στα Ευαγγέλια έκανε βαθιά εντύπωση στον λαό , οποίος χρησιμοποίησε και χρησιμοποιεί ακόμη τέτοιες φράσεις. Ας εξετάσουμε μερικές από αυτές:

• Γραμματείς και Φαρισαίοι....είναι οι υποκριτές , οι άνθρωποι του φαίνεσθαι και όχι του είναι , αυτοί που υπερασπίζονται τους τύπους και όχι την ουσία , όπως οι αντίστοιχες ομάδες ευσεβών κατά τα άλλα και νομομαθών Εβραίων που καταδίκασαν σε θάνατο τον Χριστό.
• Διαρρηγνύει τα ιμάτιά του...λέμε για κάποιον που αγανακτεί με κάτι και διαμαρτύρεται έντονα υποστηρίζοντας το δίκιο του. Φαίνεται πως οι Εβραίοι το συνήθιζαν που και που να διαμαρτύρονται τόσο έντονα , ώστε να σκίζουν τα ρούχα τους....η συγκεκριμένη όμως φράση αναφέρεται στον Καϊάφα , ο οποίος ακούγοντας την απολογία του Χριστού μπροστά στους αρχιερείς αγανάκτησε από τις βλασφημίες του και έδειξε έμπρακτα τον αποτροπιασμό του.
• Από τον Άννα στον Καϊάφα....λέμε και εννοούμε πως ταλαιπωρούμαστε πηγαίνοντας από αρμόδιο σε αρμόδιο ,  χωρίς να βρίσκουμε λύση στο πρόβλημά μας. Προέρχεται από την δίκη του Χριστού  και συγκεκριμένα από την μετάβασή του τόσο στο σπίτι του Άννα που ήταν αρχιερέας , όσο και του γαμπρού του Καϊάφα.
• Νίπτω τας χείρας μου....σημαίνει αποποιούμαι κάθε ευθύνη για μια απόφαση ή πράξη που δεν με βρίσκει σύμφωνο. Προέρχεται από την χαρακτηριστική χειρονομία του Πόντιου Πιλάτου , ο οποίος , αν και δεν είχε πειστεί για την ενοχή του Ιησού , μπροστά στην πίεση των Φαρισαίων ζήτησε να του φέρουν μια λεκάνη με νερό και έπλυνε τα χέρια του , θέλοντας να δείξει με αυτή την συμβολική πράξη ότι δεν ήθελε να έχει καμία εμπλοκή και ευθύνη σε ό,τι επρόκειτο να συμβεί....Φυσικά , αυτό δεν τον καθιστά λιγότερο ένοχο , εξ ου και η φράση Πόντιος Πιλάτος δηλώνει αυτόν που μεταθέτει την ευθύνη της ανάληψης μιας απόφασης σε άλλους.
• Το φιλί του Ιούδα...είναι το υποκριτικό , το ψεύτικο φιλί και Ιούδα ονομάζουμε κάποιον υποτιμητικά , όταν θέλουμε να καταδείξουμε την προδοσία του.
• Μετανοούσα Μαγδαλήνη....είναι μια έκφραση που λέγεται με έναν τόνο ειρωνείας για κάποιον που εμφανίζεται μετανιωμένος αλλά μάλλον η μετάνοιά του αυτή δεν γίνεται πιστευτή. Η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν κατά την παράδοση μια γυναίκα αμαρτωλή που μετανόησε και άλλαξε ζωή , αφότου άκουσε το κήρυγμα του Χριστού. Μια ακόμη έκφραση που σχετίζεται με την Μαρία την Μαγδαληνή είναι το μη μου άπτου. Όταν χαρακτηρίζουμε κάποιον με αυτόν τον τρόπο εννοούμε ότι είναι ψηλομύτης και μυγιάγγιχτος. Στην πραγματικότητα προέρχεται από την συνάντηση του αναστημένου Χριστού με την Μαρία Μαγδαληνή η οποία ήθελε να τον αγγίξει , εκείνος όμως της το απαγόρευσε , καθώς το σώμα του μετά την Ανάσταση δεν έπρεπε να το αγγίξει κανείς. 
• Κουβαλάει το σταυρό του....είναι μια φράση που αναφέρεται σε κάποιον άνθρωπο που περνά μεγάλα βάσανα και ταλαιπωρίες , ανάλογα της οδυνηρής πορείας του Χριστού προς τον Γολγοθά. Συναφής είναι και η έκφραση περνάει του Χριστού τα πάθη  που αναφέρεται σε κάποιον που δοκιμάζεται σκληρά από την ζωή ή ακόμη ανεβαίνει τον Γολγοθά του.
• Κρανίου τόπος....είναι ένας ερημωμένος και άχαρος τόπος που σχετίζεται με τον λόφο έξω από τα τείχη της Ιερουσαλήμ στον οποίο γίνονταν οι σταυρώσεις.
• Μάχαιραν έδωκας , μάχαιραν θα λάβεις... σημαίνει πως αν φερθείς  βίαια , θα σου φερθούν, επίσης , με βία. Πρόκειται για το επεισόδιο της σύλληψης του Χριστού στον κήπο της Γεθσημανή , όπου ο Πέτρος έκοψε με το μαχαίρι του το αυτί του δούλου του αρχιερέα και ο Χριστός τον επιτίμησε για την πράξη του λέγοντας την συγκεκριμένη φράση. 
• Απελθέτω απ' εμού το ποτήριον τουτο...λέμε όταν θα θέλαμε να αποφύγουμε κάτι , είτε γιατί μας ξεπερνά , είτε γιατί μας είναι δυσάρεστο. Ο ίδιος ο Χριστός φέρεται να είπε την συγκεκριμένη φράση στην τελευταία προσευχή του στο όρος των Ελαιών.
• Άπιστος Θωμάς....είναι ο άνθρωπος που αμφιβάλλει , που αρνείται να πιστέψει αυτά που βλέπει μπροστά του , όπως ο αντίστοιχος απόστολος αρνούνταν να πιστέψει την ανάσταση του Χριστού και ζητούσε να βάλει το χέρι του επί των τύπων των ήλων , στα σημάδια που είχαν αφήσει τα καρφιά στα χέρια του Χριστού , για να πειστεί. Η παραπάνω έκφραση δηλώνει την πρόθεση κάποιου να φτάσει στην ουσία ενός θέματος και να το αντιμετωπίσει άμεσα.

Συμβιβασμοί

Όταν κανείς μιλάει για συμβιβασμό , μπορεί να εννοεί πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους
πράγματα. Αν ξεκινήσουμε από την ετυμολογία  της λέξης , θα βρούμε ότι προέρχεται από την πρόθεση "συν" και το ρήμα "βιβάζω" δηλώνοντας ότι κάνω κάτι να προχωρήσει.

Πράγματι , όταν ένας άνθρωπος  είναι συμβιβαστικός συμφιλιώνει  βρίσκοντας τα κοινά σημεία , ώστε μια διένεξη να λάβει τέλος , τα εμπόδια στη συνεννόηση να αρθούν και το όποιο θέμα να προχωρήσει στη λύση του.


Η τέχνη του συμβιβασμού απαιτεί καθαρό μυαλό , πέρα από εντάσεις και παρορμήσεις  , και  χρήση του μέτρου και της λογικής. Από αυτή την άποψη ο συμβιβασμός είναι μια αρετή....

Ωστόσο , η ίδια αυτή λέξη έχει και μια ακόμη σημασία , που μας οδηγεί σε άλλα νοηματικά μονοπάτια. Για κάποιον που είναι συμβιβασμένος , ο συμβιβασμός έχει την έννοια της υποχώρησης , της αδυναμίας αντίδρασης και της προσκόλλησης στα ήδη υπάρχοντα δεδομένα. Αυτό που σε άλλη περίπτωση δηλώνει μέτρο και λογική , εδώ φανερώνει υπολογισμό και δειλία.

Το περίεργο είναι πως χωρίς να είμαστε όλοι μας συμβιβαστικοί , κάνουμε πολλούς συμβιβασμούς στη ζωή μας. Τις περισσότερες φορές μας οδηγούν σε αυτούς οι ρόλοι που έχουμε ενδυθεί και παίζουμε στην καθημερινότητά μας.
Είμαστε γονείς , σύζυγοι , επαγγελματίες , πολιτικοί....άρα ο ρόλος μας , μας επιβάλλει να συμβιβαστούμε με συγκεκριμένες καταστάσεις ή συμπεριφορές , που υπό άλλες συνθήκες θα μας έβρισκαν αντίθετους.

Έχουν όριο οι συμβιβασμοί;
Εξαρτάται από τον αξιακό κώδικα του καθενός , τις ανάγκες του , το βαθμό ελευθερίας του.
Θαυμάζουμε συνήθως τους ασυμβίβαστους ,  αυτούς που ελεύθεροι από κάθε εξάρτηση μένουν σταθεροί στα "όχι" της ζωής τους.
Καμιά φορά , όμως , είναι και τα "ναι" άξια θαυμασμού...ή έστω κατανόησης.

http://www.snhell.gr/anthology/content.asp?id=151&author_id=60

Παλλόμενα πέη...

Θα ξεκινήσω το κείμενό μου κάνοντας μια μικρή αλλά απαραίτητη φιλολογική ανασκόπηση...

Εκεί γύρω στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. παίχτηκε για πρώτη φορά τραγωδία στην Αθήνα. Δημιουργός του νέου ποιητικού είδους υπήρξε ο Θέσπης.

Η τραγωδία , η ωδή των τράγων - σατύρων , ακόλουθων του θεού Διονύσου , είχε αρχικά αποκλειστικά διονυσιακό περιεχόμενο....και ξέρουμε βέβαια ότι ο Διόνυσος δεν ήταν και ο πιο σεμνός από τους Ολύμπιους.

Όπως , επίσης , γνωρίζουμε ότι οι σάτυροι ήταν δαίμονες της Φύσης με ακόρεστη σεξουαλική διάθεση....

Φυσικά , το πράγμα δεν έμεινε εκεί...τον 5ο αι. π.Χ. οι μεγάλοι μας τραγικοί ανέβασαν την τραγωδία σε επίπεδα βαθιάς διανόησης και φιλοσοφίας. Κι ο Προμηθέας , ο Οιδίπους και η Αντιγόνη απέκτησαν διάσταση πανανθρώπινη και παγκόσμια ως σύμβολα της αείποτε δοκιμαζόμενης ανθρώπινης συνείδησης....

Αλλά και η άλλη πλευρά της ζωής , αυτή που είναι συνδεδεμένη με το ένστικτο και την αναπαραγωγή ,  ικανοποιούνταν μια χαρά από το σατυρικό δράμα. Και εκεί οι ξαναμμένοι σάτυροι συνέχιζαν πάντα να κάνουν τα "δικά" τους χωρίς λογοκρισία και πουριτανισμούς....

Όλα τα παραπάνω στην Αθήνα του 5ου αι. ήταν μια ζώσα πραγματικότητα και όχι ένα επετειακό και φεστιβαλικό γεγονός. Το θέατρο ήταν για όλους , φτωχούς και πλούσιους , μορφωμένους και αμόρφωτους και αποτελούσε φυσικό κομμάτι της ζωής του αθηναϊκού λαού. Τίποτε δεν λειτουργούσε "δήθεν" και υστερόβουλα , η Αθήνα όλη ήταν το θέατρο του Διονύσου...

                                                            ...................................................

Δε θα σας κουράσω με άλλα φιλολογικά και ιστορικά...θα το ξέρετε , όμως , πως η πατρίδα μας πέρασε από τα σαράντα κύματα , μέχρι να ξαναβρεί την άκρη και να συνεχίσει το νήμα της ιστορικής της πορείας...και πέρασαν τόσα κύματα "άλλων" από πάνω της ....

Εκεί κάπου στα μέσα του 20ου αι. συστάθηκε το Φεστιβάλ Αθηνών. Δεν ξέρω αν είχε εξ υπαρχής αυτή την ονομασία , πάντως σκοπός του ήταν η αναβίωση του αρχαίου δράματος με παραστάσεις στην Επίδαυρο και το Ηρώδειο.

Οι Νεοέλληνες βρήκαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν ξανά με την αρχαιότητα , να την ξαναδιαβάσουν και να την επανερμηνεύσουν δημιουργικά...το είχαν προφανώς ανάγκη....

Τα χρόνια κύλισαν , το φεστιβάλ έχασε την πρώτη εκείνη λάμψη , δεν έπαψε ποτέ ωστόσο να αποτελεί μια αφορμή για επιστροφή στις ρίζες , για συνομιλία με τους αρχαίους , για προβληματισμό. 

Και να ξαφνικά που εμφανίστηκαν τα παλλόμενα πέη ....κι ο αλαζόνας δημιουργός τους που ήθελε να μας τα φορέσει καπέλο στη ντάλα του καλοκαιριού στην Επίδαυρο....

Δόλια Επίδαυρος...πόσες και πόσες κοτσάνες δεν έχεις αντικρίσει τα τελευταία χρόνια να παίζονται στην ορχήστρα του θεάτρου σου....μία ακόμη ήταν έτοιμη να σου επιβληθεί στο όνομα της ελευθερίας της Τέχνης και της avant garde....

Αυτό που είναι εξοργιστικό στην όλη ιστορία κατ΄εμέ δεν είναι ο Βέλγος δημιουργός. Αυτός τόσα ξέρει , τόσα λέει. Για μένα το πρόβλημα είναι η πολιτική ηγεσία του τόπου , οι ιθύνοντες που τοποθέτησαν τον εν λόγω κύριο με τα εν λόγω πέη στη συγκεκριμένη θέση.

Κύριοι και κυρίες της κυβέρνησης

είστε βαθιά αδαείς...

είστε βάρβαρα κακόγουστοι...

είστε επικίνδυνα ανόητοι..

Κι αν νομίζετε πως οι επιλογές σας συνιστούν πρωτοπορία και ελευθερία έκφρασης

είστε και κάτι ακόμη....ηλίθιοι.

Η εποχή που οι σάτυροι και ο Διόνυσος διαλέγονταν με ένα σεξουαλικό πρωτογονισμό με τη Φύση και την κοινωνία έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Θα θέλαμε πολύ να βρισκόμασταν στην Αθήνα του 5ου αι. τότε που τα παλλόμενα πέη είχαν μια άλλη , συμβολική διάσταση.

Στην Ελλάδα του σήμερα , όμως, μια κοινωνία τόσο μα τόσο διαφορετική , όπου ο Διόνυσος και οι σάτυροί του συνιστούν ένα φεστιβαλικό φολκλόρ....

πού πάτε με τα  παλλόμενα πέη σας και τι νομίζετε ότι παριστάνετε;

Αυτό που σε άλλες εποχές θα είχε νόημα , σήμερα είναι σωστός εκχυδαϊσμός και απίστευτη κακογουστιά.

Σας την επιστρέφω απλόχερα..

Ο επίμονος κηπουρός

Ο πρώτος κήπος , αυτός που έχει εντυπωθεί βαθιά στο υποσυνείδητο όλων των ανθρώπων και αποτελεί σημείο αναφοράς , είναι  ο παράδεισος. Η λέξη μας έρχεται από την Περσία και σημαίνει περίκλειστος κήπος. Ο παράδεισος παραπέμπει σε τοπία ειδυλλιακά και γαλήνια , απίστευτης φυσικής ομορφιάς. Είναι ο κήπος των κήπων....


Συνδέθηκε , όμως , και με το προπατορικό αμάρτημα και κάπως έτσι οι άνθρωποι τον έχασαν για πάντα....μπορούν μόνο να τον ονειρεύονται ή να τον πιστεύουν....αλλά πάντως εν ζωή καταδικάστηκαν να μην τον ξαναδούν!!!!

Η νοσταλγία για τον χαμένο πρώτο παράδεισο , γέννησε ,  ίσως , την ανάγκη μιας έστω και μερικής αναπαραγωγής του....
Ονομαστοί έμειναν από την αρχαιότητα οι κρεμαστοί κήποι της Βαβυλώνος , ένα από τα 7 θαύματα του κόσμου , που κάποιοι υποστηρίζουν ότι έμοιαζαν με ζιγκουράτ που αποτελούνταν από κατάφυτα επίπεδα.

Ο χαμένος παράδεισος την περίοδο της Αναγέννησης υπήρξε η Αρκαδία , ένα καλλιτεχνικό σύμβολο βουκολικής απλότητας , ευτυχίας και έρωτα κοντά στη φύση. Το όνομά της είναι εμπνευσμένο από την περιοχή της Αρκαδίας στην Πελοπόννησο , που θεωρούνταν από την αρχαιότητα τόπος ξεχωριστός , με άγρια ομορφιά , απομονωμένος από την υπόλοιπη Ελλάδα , γεμάτος ψηλά βουνά και δάση.

Στην νεώτερη Ευρώπη οι άνακτες της Γαλλίας , της Αγγλίας και άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών φρόντισαν να στολίσουν τα παλάτια τους με κήπους εντυπωσιακούς , γεμάτους νερά , δέντρα και λουλούδια. Μέχρι και στην ταπεινή ψωροκώσταινα ο Όθωνας και η Αμαλία επιμελήθηκαν την δημιουργία ενός βασιλικού κήπου δίπλα στο ανάκτορό τους , για να χαίρονται εκεί στιγμές γαλήνης και ανέμελους περιπάτους.

Για μας τους κοινούς θνητούς , τους ανθρώπους της πόλης του 21ου αιώνα ο κήπος είναι μια πολυτέλεια.
Πού να βρεθεί χώμα έτσι που όλα τα σκέπασε το τσιμέντο και η άσφαλτος;
Κι ακόμη , πού να βρεθεί χρόνος , για να τον περιποιηθεί κανείς;;;

Όσοι ,  ωστόσο , επίμονοι κηπουροί εξακολουθούν να "διαλέγονται" με το χώμα και τη Φύση αξιοποιώντας μικρούς κήπους και κηπάρια σε μπαλκόνια , ταράτσες και αυλές , είμαι σίγουρη πως την ώρα που τα πρώτα μπουμπούκια των κόπων τους ανθίζουν ή οι πρώτοι καρποί ξεπροβάλλουν από τη γη , θα αισθάνονται την ίδια πρωτόγνωρη χαρά που νιώθει αυτός που επιστρέφει σε τόπο μακρινό και αγαπημένο , συνδεδεμένο με μνήμες αρχέγονες μιας ξεχασμένης αθωότητας....