Σάββατο, 16 Ιουνίου 2018

Aφηγήσεις

Η αφήγηση είναι η εξιστόρηση με αρχή , μέση και τέλος μιας σειράς γεγονότων και ο αφηγητής είναι αυτός που αναλαμβάνει αυτή την εξιστόρηση. Προέρχεται από το ρήμα ηγούμαι και η αρχική της σημασία ήταν καθοδήγηση από έναν αρχηγό, τον αφηγητή, αυτόν δηλ. που ηγείται.
Οι αφηγήσεις και τα αφηγήματα , άλλοτε προφορικά και άλλοτε γραπτά , αρέσουν σε όλους και πάντα γοητεύουν.

 Επιπλέον όμως καθοδηγούν και διαμορφώνουν συνειδήσεις και ταυτότητες...

Στον χώρο της Ιστορίας η αφήγηση είναι ο κύριος τρόπος έκθεσης των ιστορικών γεγονότων και κατά πολλούς ο πιο αποτελεσματικός , ειδικά όταν γίνεται με ένταση , καθαρότητα και πάθος.
Παρατηρούνται . ωστόσο , κατά το πέρασμα των χρόνων , αλλαγές στην αφήγηση της Ιστορίας , οι οποίες εν πολλοίς οφείλονται σε νέες αναγνώσεις των ιστορικών γεγονότων.

Η ανάγνωση αρχικά σήμαινε την αναγνώριση , την ενθύμηση. Αναγιγνώσκω σημαίνει κατανοώ, αποκρυπτογραφώ , ξανακαταλαβαίνω κάτι...
Τα ιστορικά αφηγήματα λοιπόν ανάλογα με την εποχή και τις ανάγκες της , ανάλογα με την σκοπιμότητα και τα συμφέροντα , διαβάζονται και ερμηνεύονται με διαφορετικούς τρόπους και αναθεωρούνται.

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης , της υπερκατανάλωσης και του κομφορμισμού είναι επόμενο ιστορικά ζητήματα , όπως το Μακεδονικό ,  να αναθεωρούνται και να επανερμηνεύονται με τρόπους που ταιριάζουν στο πνεύμα της.

Ο 19ος αιώνας υπήρξε ο αιώνας της γένεσης των εθνών και των επαναστάσεων ,  του ρομαντισμού και του πολιτικού φιλελευθερισμού ,  των πατρίδων που γεννήθηκαν μέσα από  το θάνατο των πολυεθνικών αυτοκρατοριών. Ήταν μια ηρωική εποχή όπου οι υπήκοοι , οι υποταγμένοι σε έναν βασιλιά , τσάρο ή σουλτάνο , σήκωσαν κεφάλι , διεκδίκησαν ελευθερία , πολιτική και εθνική ταυτότητα.

Ο δικός μας αιώνας , ο 21ος , είναι ο αιώνας όπου αλίμονο...μοιάζουν όλα τα παραπάνω τόσο μα τόσο μακρινά...και ίσως ξένα!!!
Κάποιος , κάπου , κάποτε ....πολέμησε για κάτι....πώς το 'λεγαν αλήθεια;

Ο 21ος αιώνας είναι ο αιώνας της επιστροφής στον υπήκοο...τον παγκοσμιοποιημένο υπήκοο...τον βολεμένο και ευνουχισμένο πνευματικά...τον χρήστη του facebook και του κινητού , τον καταναλωτή,  τον έτοιμο να καταπιεί άκριτα και ανώδυνα κάθε νέα εκδοχή και κάθε προπαγάνδα , αρκεί αυτή να είναι politically correct.

Επιστρέφουμε σε μια εποχή των αυτοκρατοριών και των υπηκόων; Των κατ' επιλογή υποταγμένων στην κυρίαρχη ιδεολογία της πολυπολιτισμικότητας , της οικονομίας της αγοράς , της αμερικανοποίησης των πάντων , της λησμονιάς;

Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα υφάνουν τις δικές τους αφηγήσεις και θα αναγνώσουν με τη δική τους οπτική την εποχή μας.

Ίδωμεν...

Σάββατο, 14 Απριλίου 2018

Απώλεια

Το ρήμα απόλλυμι σημαίνει καταστρέφω /αφανίζω και οι παράγωγες λέξεις του δε δηλώνουν τίποτε άλλο παρά αυτό.... μια καταστροφή.

Ολετήρας ή εξολοθρευτής .....αυτός  που καταστρέφει.
Εξολόθρευση....η διαδικασία κατά την οποία όλα αφανίζονται.
Όλεθρος ...το αποτέλεσμα μιας καταστροφικής επενέργειας.

Απώλεια....τι είναι αλήθεια η απώλεια;

Θα έλεγα πως μια κοινή βάση από την οποία μπορούμε να ξεκινήσουμε είναι αυτή του "χάνω".
Η απώλεια σημαίνει ότι κάτι χάνουμε.....κάτι το οποίο είναι αναντικατάστατο , άρα με αυτή την έννοια προκαλεί και μια  "καταστροφή" , μικρότερη ή μεγαλύτερη, ανάλογα με το βαθμό συσχέτισης με αυτό , η απουσία του.

Χάνω...που σημαίνει ότι για κάποιο διάστημα βρίσκομαι σε χάος...δεν ορίζω ο ίδιος κάτι , υπάρχω εν κενώ. Η απουσία πάλι με πάει στην έλλειψη ουσίας...στην έλλειψη μιας σταθερής και αμετάβλητης πραγματικότητας.
Απώλεια λοιπόν είναι η διαδικασία  κατά την οποία αυτό που χάνεται προκαλεί αποδιοργάνωση , ανατροπή και διάλυση μιας κατάστασης , μιας σχέσης , μιας παγιωμένης πραγματικότητας.

Για τον καθένα από μας η απώλεια είναι κάτι διαφορετικό...αλλά εξίσου επίπονο.
Θέλει χρόνο και τρόπο , για να πάρει το δρόμο της , να γίνει αποδεκτή ως αναπότρεπτη , να γίνει ουσία. Και με αυτή την έννοια δεν αισθάνομαι ότι είναι μια καταστροφή , καθώς μέσα από την επώδυνη πορεία για την αποκατάσταση του τραύματος , που αναπόφευκτα μας προκαλεί , μας οδηγεί σε μια νέα τάξη , μια νέα οργάνωση , μια άλλη ουσία που αναπληρώνει το χάος, το κενό της απουσίας.

Τελικά είμαστε οι απώλειές μας...
Όχι με την έννοια της στείρας προσκόλλησης σε κάτι που δεν υπάρχει πια, που είναι ολότελα και απόλυτα χαμένο
Αλλά με την έννοια της διαμόρφωσης μιας νέας κάθε φοράς πραγματικότητας , μιας κατ' ουσίαν πραγματικότητας  , που καλύπτει το έλλειμμα και προχωρά στη ζωή.

                                                                                                        Für mein Gretchen...

Παρασκευή, 1 Δεκεμβρίου 2017

Τυφλότητα

Ο τυφλός είναι ένας άνθρωπος με μειωμένη ή  καθόλου όραση και η τυφλότητα είναι η κατάσταση εκείνη της απόλυτης ανημπόριας , όπου κανείς λόγω έλλειψης της βασικής αυτής αίσθησης δεν έχει τη δυνατότητα να δει και να αντιληφθεί τι συμβαίνει γύρω του.
Η ρίζα της λέξης τυφ-  παραπέμπει στην θολούρα και την έλλειψη ορατότητας , που οδηγεί σε αδυναμία διάκρισης των αντικειμένων ή των καταστάσεων και  την συναντάμε και σε άλλες λέξεις , όπως τύφος ή τυφώνας.

Η τύφλα άλλοτε αντιμετωπίζεται  ως κουσούρι , γι αυτό και ο λαός μας λέει π.χ πως
κάποιος δεν ξέρει την τύφλα του....εννοώντας  πως δεν είναι ικανός να διακρίνει και να δώσει λύσεις σε  ζητήματα που ανακύπτουν, είναι δηλαδή ολότελα αδαής.
 Άλλοτε πάλι αποτελεί χαρακτηριστικό ιδιαίτερα φωτισμένων ανθρώπων , που αν και δεν βλέπουν , μπορούν να διαβάζουν την ψυχή των άλλων και το μέλλον...θυμηθείτε τον Οιδίποδα ή τον τυφλό μάντη Τειρεσία από την ελληνική μυθολογία.

Στην εποχή μας η επιστήμη και η τεχνολογία έχουν κάνει μεγάλα άλματα και έχουν καταφέρει σε πολλές περιπτώσεις να δώσουν ξανά το φως σε ανθρώπους που έμοιαζαν καταδικασμένοι να μείνουν σε όλη τους τη ζωή στο σκοτάδι. Και ακόμη υπάρχει δρόμος πολύς....

Ωστόσο , υπάρχει και μια μορφή τυφλότητας που δεν μπορεί κανείς να θεραπεύσει.
Κι αυτό , γιατί ενώ δεν είσαι τυφλός , κάνεις πως δεν βλέπεις. Ενώ το άδικο , η υποκρισία και το ψέμα παίρνουν το πάνω χέρι, αποφασίζεις πως τα μάτια σου δεν θα δουν τίποτε από αυτά και θα συνεχίσεις τη ζωή σου, σα να μη συμβαίνει τίποτε.
Η ηθική τυφλότητα είναι απείρως πιο επικίνδυνη από την φυσική...γιατί δεν έχει να κάνει με τα μάτια μας, αλλά με την ψυχή και την καρδιά μας.

Αποφασίζουμε κάποια στιγμή στη ζωή μας πως θα κλείσουμε τα μάτια...
Στάση βολική, στάση που δηλώνει υποχωρητικότητα, δειλία ή φόβο αλλά που πολλές φορές την βαφτίζουμε ως σύνεση και ρεαλισμό.
Είναι η στάση των πολλών.

Ευτυχώς ή δυστυχώς ,
η ιστορία γράφεται πάντα από τους λίγους...

Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Παρατσούκλια

Τα παρατσούκλια είναι "τίτλοι" και ονομασίες που αποκτά κανείς λόγω μιας χαρακτηριστικής του ιδιότητας , του επαγγέλματός του ή μιας άλλης ιδιορρυθμίας του.

Η λέξη παρατσούκλι προέρχεται σύμφωνα με τους γλωσσολόγους από το βυζαντινό παρατίτλιον , που με τη φθορά της προφορικής του επανάληψης και ίσως μέσω άλλων γλωσσικών μηχανισμών κατέληξε να γίνει παρατσούκλι!!!

Τα παρατσούκλια είναι ο τρόπος μέσω του οποίου η ομάδα , το κοινωνικό σύνολο, κατατάσσει το άτομο σε κατηγορίες και του δίνει μια ταυτότητα. Ιδιαίτερα μάλιστα στις τοπικές κοινωνίες, χωριά και νησιά , δεν υπήρχε περίπτωση κανείς να ξεφύγει από αυτού του είδους τον "κοινωνικό έλεγχο".
Άλλοτε χαριτωμένα , άλλοτε με κακεντρέχεια σου κόλλαγαν κι από ένα παρατσούκλι , το οποίο πολλές φορές κατέληγε να γίνει το επίσημο επώνυμό σου...

Στην εποχή μας , μέσα στην ανωνυμία των μεγαλουπόλεων , ο μηχανισμός αυτός έχει σε μεγάλο βαθμό αδρανήσει. Ωστόσο , τον συναντάμε ακόμα εκεί που η κοινωνική ομάδα έχει ακόμη δυναμική και ένταση π.χ. σε μια σχολική τάξη ή στον στρατό.

Πολλές φορές τα παρατσούκλια μας πληγώνουν και μας περιθωριοποιούν. Ειδικά , μάλιστα , στις τρυφερές ηλικίες και στην εφηβεία μπορούν να γίνουν βραχνάς για αυτόν που θα τα υποστεί. Ένας από τους τρόπους να αντιμετωπιστεί αυτή η αμηχανία είναι να αναπτύξει κανείς χιούμορ , αυτοσαρκασμό και δημιουργική ικανότητα , ώστε με τη σειρά του να αρχίσει κι αυτός να βγάζει παρατσούκλια...

Θύμα παρατσουκλιών και η ίδια στα παιδικά μου χρόνια  λόγω της κοτσίδας μου και του ονόματός μου  ενεργοποίησα  τους παραπάνω μηχανισμούς , ίσως υπέρ το δέον , και έγινα "νονά" πολλών ανθρώπων , που είχαν την τύχη ή την ατυχία να με συναναστραφούν...
Μερικά από τα θύματά μου είναι ο Ραν ταν πλαν , η Άνγκελα , το τσαχλοκούδουνο και ο επίμονος κηπουρός...

Πιθανότατα να έχω και 'γω παρατσούκλι που μου έχουν δώσει οι μαθητές μου...αλλά δεν τολμούν να μου το κοινοποιήσουν. Μακάρι πάντως να βρουν το θάρρος και να το κάνουν...είναι σημαντικό να μην περνάς απαρατήρητος , έτσι κι αλλιώς...


Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Μικροί , καθημερινοί θάνατοι

Ο θάνατος είναι μια λέξη που μας τρομάζει και μόνη  η ύπαρξή της...πόσο μάλλον η ουσία της.

Στα λεξικά παρουσιάζεται ως η  διακοπή των βιολογικών λειτουργιών ενός οργανισμού.
Ο θάνατος είναι το τέλος μιας κατάστασης, εν προκειμένω της κατάστασης της Ζωής.
Είναι όμως συνδεδεμένος και με την αίσθηση της απώλειας , της εξαφάνισης,  μιας ολοκληρωτικής και τραυματικής αποκοπής από μια πριν γνωστή και οικεία κατάσταση.

Αν και καθόλου δεν μας αρέσει να μιλάμε γι' αυτόν και οικτίρουμε όποιον αυτός αγγίζει δεν υπάρχει περίπτωση να μην τον βιώσουμε  , εφόσον είμαστε θνητοί. Και μάλιστα , όχι μόνο αυτόν , ως τελεσίδικο και οριστικό κλείσιμο του βίου μας ή του βίου των αγαπημένων μας , αλλά και τους πολλούς , καθημερινούς θανάτους που θα βιώσουμε στη ζωή μας , εφόσον αποφασίσουμε να σχετιστούμε επί της ουσίας και με ανοιχτή καρδιά με ό,τι μας περιβάλλει.

Κάθε μικρή ή μεγάλη απώλεια στη ζωή μας , κάθε κλείσιμο μιας πορείας , μιας σχέσης , μιας κατάστασης...είναι ένας θάνατος. Κάθε τι που φεύγει από τη ζωή μας , ηθελημένα ή τυχαία , οτιδήποτε αγαπήσαμε ή επενδύσαμε σε αυτό και πλέον δεν υπάρχει , αφήνει πίσω του ένα κενό...ένα μικρό ή μεγαλύτερο σκοτάδι.

Οι άνθρωποι λένε είναι φως...μια ενέργεια που παίρνει σάρκα και μορφή και υλοποιεί τον κόσμο.
Αν λοιπόν θέλουμε να θεωρούμαστε παιδιά του φωτός οφείλουμε και πρέπει να βρίσκουμε τη δύναμη να ξεπερνάμε την οδύνη και το πένθος του θανάτου μέσα από μια νέα δράση , μια νέα σχέση  ένα νέο σχέδιο που θα έρθει να δώσει νέα ώθηση και προοπτική στη ζωή μας.

Οι μικροί , καθημερινοί θάνατοι δεν θα πάψουν να υπάρχουν , όμως , κι ας μην το ξεχνάμε ποτέ αυτό, το φως επιστρέφει πάντα μετά τη νύχτα.

La notte piu lunga eterna non e


Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Η απομάγευση ενός παραδείσου

Όσο κι αν έψαξα στα λεξικά δεν βρήκα ικανοποιητική ετυμολογία για τη  λέξη μαγεία ... Ορισμένοι την συνδέουν με την περσική λέξη magus , που σήμαινε αυτόν που είχε ιερατικά καθήκοντα.
Σίγουρο είναι πάντως ότι όλοι συμφωνούν ως προς τη σημασία της λέξης...η μαγεία είναι η γοητεία , η διαδικασία μέσω της οποίας ελκυόμαστε από κάτι και καταλήγουμε λάτρεις του και ακόλουθοί του.

Κι η απομάγευση είναι η αντίστροφη διαδικασία...η συνειδητοποίηση πως το μαγικό δεν υπάρχει πια και χάνοντας τη γοητεία του γίνεται τετριμμένο και ανούσιο...ένα κούφιο περιτύλιγμα , μια άψυχη ύλη.

Παράδεισος είναι ο περίκλειστος κήπος και μας έρχεται από την Περσία. Φαίνεται πως οι εκεί άρχοντες θα συνήθιζαν τέτοιους κήπους με εξωτικά φυτά , πουλιά και ζώα , για να περνούν τις μέρες τους. Από εκεί η λέξη ταξίδεψε μέσω της Παλαιάς Διαθήκης και έφτασε σε μας παίρνοντας μια μεταφυσική διάσταση....χώρος αιώνιας ομορφιάς και γαλήνης , ανέγγιχτος από τον χρόνο και την φθορά.

Οδυνηρή διαπίστωση...κι όμως αληθινή πως η μοίρα των παραδείσων είναι να απομαγεύονται...

Ένας τέτοιος παράδεισος και τα νησιά των Κυκλάδων , ειδικά τα μικρότερα , που μέσα στη γύμνια του τοπίου τους , μέσα στο εξαϋλωτικό ελληνικό φως αποκτούσαν μια ενέργεια ζωογόνα και τροφοδοτική για κάθε κουρασμένη και απηυδισμένη ψυχή που έβρισκε εκεί καταφύγιο.

Σήμερα , όμως , που ο τουρισμός έγινε κατανάλωση , που το χρήμα κυβερνά , που οι διακοπές είναι ένα προϊόν , ένα πακέτο υπηρεσιών , οι Κυκλάδες απομαγεύτηκαν.
Καραβιές απελπισμένων καταναλωτών φθάνουν στα λιμάνια τους και γεμίζουν κάθε σημείο τους θέλοντας να τα δουν και να τα χορτάσουν όλα...ατέλειωτες φωτό , ατελείωτες αναρτήσεις στιγμών , αγωνία να γεμίσουμε το κενό...που δεν γεμίζει ποτέ.
Κι από την άλλη , άναρχη δόμηση , πισίνες!!!! , μαγαζιά και παραμάγαζα....λες κι όλος ο κόσμος αρχίζει και τελειώνει εκεί...

Στο τέλος της ημέρας τα νησιά μένουν πίσω σαν εξαπατημένες ερωμένες....τους παίρνουμε την ομορφιά και την γαλήνη τους και αφήνουμε πίσω τη δική μας μιζέρια...τα σκουπίδια μας και την ανεπάρκειά μας.

Στο τέλος , ποιος ξέρει ,  μπορεί να τα βρούμε και κατώτερα των προσδοκιών μας...

Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

Όλα είναι δρόμος...

Πολλοί λένε πως η ζωή είναι ένας δρόμος...ένας δρόμος που για άλλους είναι ήδη έτοιμος , για να
τον διαβούν , και τους προσφέρεται άκοπα - είναι οι ευνοημένοι της μοίρας - ενώ για άλλους δεν υπάρχει και πρέπει μόνοι τους να τον χαράξουν και να τον ακολουθήσουν...με συνέπεια και πείσμα.

Ένας δρόμος η ζωή...κι ο καθένας τον ονειρεύεται , όπως θέλει... , ευθύ ή με στροφές , γεμάτο δέντρα ή σαν λιθόστρωτο μονοπάτι , πλάι στη θάλασσα ή κοντά σε βουνό...
Όπως , όμως , κι αν τον φαντάζεται κανείς , κι είτε του προσφέρεται ή τον δημιουργεί ο ίδιος , τι αξία θα είχε ο δρόμος , αν στην πορεία του δεν συνέβαιναν συναντήσεις;

Συναντήσεις με άλλους οδοιπόρους , που χουν χαράξει κι αυτή πορεία ή έστω την βρήκαν έτοιμη και προχωρούν προς το δικό τους σκοπό , προς την πραγμάτωση του δικού τους φωτεινού ιδανικού...
Κι αυτοί οι συνοδοιπόροι , που για περισσότερο ή λιγότερο διάστημα , μοιράζονται κοινή πορεία , πόσα όμορφα πράγματα έχουν να ανταλλάξουν , πόσες ιδέες , πόσες σκέψεις , πόσα λόγια και άλλες τόσες πράξεις....και τι στιγμές έχουν να ζήσουν....
Έτσι που το σακούλι που καθένας τους κουβαλά στην πλάτη του , όλο και να γεμίζει κι όλο και πιο πλούσια και ουσιαστική να κάνει την ζωή τους!!!

Ευτυχισμένος εκείνος που στον δρόμο του θα έχει πολλές τέτοιες συναντήσεις...αυτός θα έχει ζήσει τη ζωή κι αυτός στο τέλος της ημέρας θα σταθεί, για να κάνει τον απολογισμό του και θα ναι κερδισμένος. 
Το σακούλι του θα είναι γεμάτο από όσα αποθησαύρισε από τις πολλές και ενδιαφέρουσες συναντήσεις του , από τους ανθρώπους που συμπορεύτηκαν μαζί του , που μοιράστηκαν τις δυσκολίες και τις επιτυχίες , αυτούς που τον διαμόρφωσαν και τον έκαναν τελικά αυτό που είναι.


                                                  Αφιερωμένο στην καλή μου φίλη και συνοδοιπόρο Vas_bag
                                                                                       Ευχαριστώ για την κοινή μας πορεία....